زیست جنسی افراد جامعه را میتوان از منظر دو گفتمان عمده حیامدار و لذتمحور تحلیل کرد. نوشتار حاضر یک صورتبندی گفتمانی از مناقشات اجتماعی این دو رویکرد را با بهرهگیری از روش تحلیل گفتمان فرکلاف و لاکلاوموف ارائه میدهد. نتایج این تحقیق نشان میدهد که رویکرد اول، با بهرهگیری از آموزههای دینی، ایده حیامداری جنسی با محوریت زیست عقلانی را تعقیب میکند و مفاهیمی مانند رازآمیزی، خویشتنداری، تحفظ، جرمپوشی، عدم اشاعه فحشا و آرامش را در فضای اجتماعی در سپهر اندیشه دینی و فرهنگی تبیین میکند که در آن، امر جنسی نه غریزهای حیوانی، بلکه بخشی از حیات عقلانی در راستای استکمال وجودی انسان است.
در رویکرد دوم، مبتنی بر اندیشه انسان مدرن، «لذت محوری» پایه همه فعالیتهای انسان بوده، اباحهگری، تماشاگری جنسی، نمایشگری، آموزش جنسی، تنوع طلبی و ... را فعال میکند و فرهنگی جنسی را «بر میسازد». ظهور مناقشات این دو رویکرد را چالشهای عمومی در تصور از حیطههای عمومی-خصوصی در بستر اجتماعی میتوان مشاهده کرد.