معرفت فرهنگی اجتماعی

«عدالت جنسیتی» از مفاهیم چالش‌برانگیز در گفتمان معاصر علوم انسانی است که در تقابل دو دیدگاه اسلامی و غربی، تفاسیر متفاوتی یافته است. ابهام مفهومی در این زمینه، به سردرگمی در سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری منجر شده است. مسئله اصلی این مقاله، تبیین چیستی این مفهوم در هر دو اندیشه و ارائه یک چارچوب مفهومی متمایز بر اساس مبانی اسلامی است. این پژوهش با روش تحلیلی-انتقادی به واکاوی مفهوم عدالت جنسیتی در اندیشه غربی می‌پردازد و سپس آن را از منظر اندیشه اسلامی ارزیابی می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که دال مرکزی در نگاه غربی، «برابری» مطلق است که در راهبردهایی نظیر به رسمیت شناختن هویت‌های جنسیتی متنوع تجلی می‌یابد. در مقابل، دیدگاه اسلامی با نقد مبانی انسان‌شناختی و هستی‌شناختی رویکرد غربی، بر به رسمیت شناختن تمایزات تکوینی و تشریعی حکیمانه میان زن و مرد استوار است. بر این اساس، این مقاله نشان می‌دهد که درک اسلامی از عدالت جنسیتی، برخلاف رویکرد غربی، به راهبردهایی چون «خانواده‌محوری»، «شایسته‌سالاری در مناصب اجتماعی فارغ از جنسیت» و «تفکیک میان تمایزات جنسیتی معتبر و نامعتبر» منتهی می‌شود و می‌تواند مبنای متفاوتی برای قانون‌گذاری در نظام اسلامی فراهم آورد.