معرفت فرهنگی اجتماعی، سال 1401، جلد سیزدهم، شماره سوم، پیاپی 51، تابستان, صفحه‌ها 7-26

    توحیدگرایی در علم اجتماعی اسلامی

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    نصراله آقاجانی / دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم(ع) / nasraqajani@gmail.com
    چکیده: 
    درحالی که علوم انسانی امروزی با نفی خدا و دین و یا عزل آنها از ساحت معرفت و با محوریت اومانیسم شکل گرفت، علوم اسلامی با محوریت توحید هویت یافته است. «توحیدگرایی» به معنای تنظیم مناسبات علمی و عملی در دو ساحت فردی و اجتماعی، مبتی بر اولوهیت خدا و عبودیت انسان است. تجلی توحیدگرایی در علم اجتماعی مسلمانان منظری خاص و مسائل ویژه ای پدید می آورد که از آن میان، بررسی سه مسئله حائز اولویت است: 1. توحیدگرایی در تبیین گرایش انسان ها به زندگی اجتماعی؛ 2. توحیدگرایی در تشریع زندگی اجتماعی و جامعه سازی؛ 3. رویکرد توحیدی در تبیین نقش عاملیت انسانی در جامعه سازی. بسط و برجسته سازی رویکرد توحیدی در تبیین مسائلی از این دست، توانمندی و ظرفیت های آن را در علم اجتماعی اسلامی نشان می دهد و کمک شایانی به گسترش ادبیات آن خواهد کرد. با بهره گیری از روش «تحلیل نظری» و استناد به آیات قرآن و تأمل در رهاورد تفسیری آن در آراء مفسران و نیز مراجعه به اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان، مسیر این تحقیق هموار خواهد شد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Monotheism in Islamic Social Sciences
    Abstract: 
    Although today's human sciences were formed by centering on humanism and denying God and religion or removing them from the field of knowledge, Islamic sciences have been identified based on monotheism. "Monotheism" means the regulation of scientific and practical relations in both personal and social spheres based on the supremacy of God and the servitude of man. The manifestation of monotheism in Muslim social sciences creates a special perspective and special issues among which the study of three issues has priority: 1. Monotheism in explaining man’s orientation to social life; 2. Monotheism in the legislation of social life and socialization; 3. Monotheistic approach in explaining the role of human agency in socialization. Expanding and highlighting the monotheistic approach in explaining issues of this kind shows its capabilities and capacities in Islamic social science and greatly contributes to the expansion of its literature. Using the method of "theoretical analysis", referring to the verses of the Qur'an and reflecting on its interpretation by commentators and also referring to the social thought of Muslim thinkers will pave the way for this research.
    References: 
    References: 
    • نهج‌البلاغه، 1379، ترجمة محمد دشتي، قم، مشهور.
    • ابن‌خلدون، عبدالرحمن، 1375، مقدمه ابن‌خلدون، ترجمة محمدپروين گنابادي، چ هشتم، تهران، علمى و فرهنگي.
    • حکيم، سيدمحمدباقر، 1387، جامعه انساني از ديدگاه قرآن کريم، ترجمة موسي دانش، مشهد، آستان قدس رضوي.
    • حکيم، منذر، 1394، مجتمعنا في فکر و تراث الشهيد الصدر، قم، مجمع جهاني تقريب بين مذاهب.
    • صدر، سيدمحمدباقر، بي‌تا، سنت‌هاي تاريخ در قرآن، ترجمة سيدجمال موسوي اصفهاني، قم، جامعة مدرسين.
    • طباطبائى، سيدمحمدحسين، 1390ق، الميزان في تفسير القرآن، چ دوم، بيروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات.
    • طوسي، نصيرالدين، 1413ق، اخلاق ناصري، تهران، علميه اسلاميه‏.
    • فارابى، ابونصر،‏ 1405ق، فصول منتزعه، چ دوم، تهران، المكتبة الزهراء‏.
    • ـــــ ، 1995م، آراء اهل المدينة الفاضلة و مضاداتها، بيروت، دارالمشرق.
    • مطهري، مرتضي، 1384، جامعه و تاريخ، تهران، صدرا.
    • ـــــ ، 1392، مجموعه آثار، چ بيست و يکم، تهران، صدرا.
    • معين، محمد، 1371، فرهنگ فارسي، چ هشتم، تهران، اميرکبير.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    آقاجانی، نصراله. (1401) توحیدگرایی در علم اجتماعی اسلامی. فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی، 13(3)، 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    نصراله آقاجانی."توحیدگرایی در علم اجتماعی اسلامی". فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی، 13، 3، 1401، 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    آقاجانی، نصراله.(1401) 'توحیدگرایی در علم اجتماعی اسلامی'، فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی، 13(3), pp. 7-26

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    آقاجانی، نصراله. توحیدگرایی در علم اجتماعی اسلامی. معرفت فرهنگی اجتماعی، 13, 1401؛ 13(3): 7-26