معرفت فرهنگی اجتماعی، سال 1397، جلد نهم، شماره سوم، پیاپی 35، تابستان, صفحه‌ها 73-86

    بازخوانی دو الگوی تمدنی اسلام اجتماعی و اسلام سیاسی در ترکیه معاصر؛ کاربست الگوی تمدنی اسلامِ اجتماعی در ترکیه معاصر

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ سیدمحمدحسین متولی امامی / دانشجوي دکتري دانش اجتماعي مسلمين، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني / erfanhekmat9@gmail.com
    محمدعلی میرعلی بیداخویدی / دانشيار گروه علوم سياسي جامعة المصطفي العالمية / alimir124@gmail.com
    چکیده: 
    الگوی تمدنی ترکیه، به عنوان یکی از کشورهایی که در سال های اخیر مورد توجه جریان های لیبرال اسلام گرا قرار گرفته است، درخور توجه ویژه می باشد. این نوشتار، درپی آن است که با بررسی تحلیلی انتقادی، جریان های اسلام گرای معاصر ترکیه، به دو الگوی تمدنی غالب در این کشور بپردازد و با نگاه توصیفی، به اصول اندیشه و آثار اجتماعی، هر یک از این دو الگو توجه نماید. هرچند در کشور ترکیه، دو الگوی اسلام سیاسی و اسلام اجتماعی تجربه شده است، اما الگوی اسلام اجتماعی، فضای سیاسی و اجتماعی ترکیه حاکم گردیده و این الگو، نمونه ای قابل توجه و مورد حمایت ارتش و نظام سیاسی ترکیه گردیده است. اما در عین حال، چالش هایی در این الگو دیده می شود که مانع نیل آن به تمدن اسلامی است. این نوشتار، با روش اسناد و انتقادی، ضمن بررسی ظرفیت های الگوی مزبور، کاستی های آن را که شامل ناسیونالیسم افراطی، خودبسندگی و انفعال در برابر تمدن غرب برای رسیدن به تمدن اسلامی است، مورد واکاوی قرار می دهد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    A Reflection on Two Civilizational Models of Social Islam and Political Islam in Contemporary Turkey; Application of the Civilizational Model of Social Islam in Contemporary Turkey
    Abstract: 
    The civilizational model of Turkey, a country that has been specially considered by liberal Islamist trends in recent years, is particularly worthy of notice. Using an analytical- critical method, the present paper seeks to investigate the contemporary Turkish Islamist trends and the two prevailing civilizational models in this country and descriptively study the doctrines and social effects of each of these two models. Although Turkey has experienced two models of political Islam and social Islam, the social model has dominated turkey’s social and political atmosphere and has become a remarkable example supported by the Turkish military and the political system. However, there are challenges to this model, which hinder its achievement of Islamic civilization. Using a documentary and critical method, this paper examines the capacities of the above model and examines its shortcomings, including extreme nationalism, self-sufficiency and passivity in front of the civilization of the West for the achievement of Islamic civilization.
    References: 
    References: 
    • ارطغرل، ارتيكن، 1385، «نقش آثار ترجمه ‌شدة ايراني در روند شكل‌گيري انديشه‌هاي ديني در تركيه»، ترجمة سيداصغر سيدترابي، مجله كتاب ماه دين، ش 107، ص 43-50.
    • ﺑﻮﻟﻨﺖ،‌ ارس و ﮐﺎﻫﺎ ﻋﻤﺮ، 1384، «ﺟﻨﺒﺶ اﺳﻼم ليبرالي در تركيه: انديشه‌هاي فتح‌الله گولن»، مطالعات خاورميانه، ش 4، ص 82-95.
    • اطهري، سيد‌اسدالله، 1385، «اسلام‌گرايي در غياب تندروي (ارزيابي دولت‌هاي اسلام‌گراي تركيه)»، گفت‌وگو با مجله اخبار اديان، ش 12، ص 72-75.
    • ـــــ ،‌ 1390، «اسلام صوفي»، ﻣﻬﺮﻧﺎﻣﻪ، ش 10، ص 48-53.
    • ﺑﺪل، ﺣﺴﻦ، 1383،‌ «شرايط ديني و مذهبي كشور تركيه»، مجله طلوع، ش 10، ص 53-65.
    • ﭘﻮرﺑﻨﺎب، ﻗﻬﺮﻣﺎن، 1379، «تأثيرات انقلاب اسلامي بر تركيه؛ تبيين تئوريك تأثيرات انقلاب اسلامي بر بافت اجتماعي تركيه»، مطالعات خاورميانه، ش 4، ص 73-100.
    • خيرخواهان، جعفر، 1390، «ﺑﺒﺮﻫﺎي آﻧﺎﺗﻮﻟﯽ: همزيستي اﺳﻼم ﺗﺮﮐﯽ ﺑﺎ ﻧﻈﺎم ﺑﺎزار آزاد: ﻣﻮردﮐﺎوي ﺟﻨﺒﺶ ﻓﺘﺢ‌اﷲ ﮔﻮﻟﻦ»، ﻣﺠﻠﻪ ﭼﺸﻢ‌اﻧﺪاز ايران، ش 76، ص 117-137.
    • روﺣﺎﻧﯽ، سيدكاظم، 1365، «جريان‌هاي ﻓﮑﺮي و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در اﻣﭙﺮاﺗﻮي ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ»، كيهان انديشه، ش 8، ص 48-106.
    • شکر، محمد، 1385، سلجوقیان؛ شکست بیزانس در ملازگرد و گسترش اسلام در آناتولی، ترجمة نصرالله صالحی و علی ارطغرل، قم، نشر ادیان.
    • ﻧﺼﺮ، ولي‌رضا، 1386، «پراگماتيسم اسلامي»، گفت‌وﮔﻮ ﺑﺎ ﺧﺮدﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﺸﻬﺮي، ش 20، ‌ص 64 ـ67.
    • محمد، نورالدين، 1380، «اسلام سياسي و اﺳﻼم اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در تركيه»، ﺗﺮجمة ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻣﺮادي، ﻣﺠﻠﻪ ﭘﮕﺎه ﺣﻮزه، ش 18، ص 7-11.
    • ـــــ ، 1382، تركيه، جمهوري سرگردان، تهران، انديشه‌سازان نور.
    • نوروزي فيروز، رسول، 1391، «اسلام تركي تقابل با اسلام انقلابي مروري بر انديشه‌هاي عبدالله گولن»، رهيافت انقلاب اسلامي، ش 19، ص 61-78.
    • ـــــ ، 1392، «فراز و فرود جريان‌هاي اسلامي در تركيه معاصر»، پژوهش‌هاي منطقه‌اي، سال اول، ش 10، ص 15-48.
    • مري، وﻟﺪ، 1389، اﺳﻼم در تركيه مدرن، زندگي‌نامه يك‌ روشنفكر بديع‌الزمان نورسي، ﺗﺮجمة ﻓﺮزاد صيفي كاران، ﺗﻬﺮان، ﻧﺸﺮ اﺣﺴﺎن.
    • Keyman, E, 2007, FUAT. Modernity, secularism and Islam; the case of Turkey. Theory, culture and society. 24:215.
    • Rabasa, angel, & larabee, Stephan f, 2008, The rise of political islam in turkey, Rand corporation.
    • Yavuz, m. hakan, 2003, Islamic politiacal identity in turkey, oxford university press.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    متولی امامی، سیدمحمدحسین، میرعلی بیداخویدی، محمدعلی. (1397) بازخوانی دو الگوی تمدنی اسلام اجتماعی و اسلام سیاسی در ترکیه معاصر؛ کاربست الگوی تمدنی اسلامِ اجتماعی در ترکیه معاصر. فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی، 9(3)، 73-86

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سیدمحمدحسین متولی امامی؛ محمدعلی میرعلی بیداخویدی."بازخوانی دو الگوی تمدنی اسلام اجتماعی و اسلام سیاسی در ترکیه معاصر؛ کاربست الگوی تمدنی اسلامِ اجتماعی در ترکیه معاصر". فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی، 9، 3، 1397، 73-86

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    متولی امامی، سیدمحمدحسین، میرعلی بیداخویدی، محمدعلی.(1397) 'بازخوانی دو الگوی تمدنی اسلام اجتماعی و اسلام سیاسی در ترکیه معاصر؛ کاربست الگوی تمدنی اسلامِ اجتماعی در ترکیه معاصر'، فصلنامه معرفت فرهنگی اجتماعی، 9(3), pp. 73-86

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    متولی امامی، سیدمحمدحسین، میرعلی بیداخویدی، محمدعلی. بازخوانی دو الگوی تمدنی اسلام اجتماعی و اسلام سیاسی در ترکیه معاصر؛ کاربست الگوی تمدنی اسلامِ اجتماعی در ترکیه معاصر. معرفت فرهنگی اجتماعی، 9, 1397؛ 9(3): 73-86

    مقالات آماده انتشار در یکی از شماره های آینده