Pages:
29-48
Receive Date: 2025/04/03
Accept Date: 2025/04/03
Abstract:
Perhaps Durkheim first introduced social cohesion into sociology. He concluded the concept of social cohesion from division of labor in social system. Durkheim has formulated a particular analytical and conceptual system whose four sides are as follows: social division of labor, collective conscience, social cohesion, and law rights.
On the other hand, the Holy Qur’an which takes care of social cohesion chooses another point of departure for advancing its theory in this respect based on natural and genetic foundations instead of being based on shaking conventional ones. The Holy Qur’an believes that the most fundamental factor contributing to [social] cohesion is divine religion which has natural and genetic origin. Furthermore, the Holy Qur’an mentions other social and genetic components such as family and kinship relationships although none of these social factors can be compared with the submission to Islam and belief in the One God. Using an analytical-descriptive approach, the present paper seeks to explore the concept of social cohesion in the Holy Qur’an.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :همبستگی اجتماعی در قرآن
Abstract:
شاید اولین بار دورکیم مفهوم همبستگی اجتماعی را وارد جامعه شناسی کرد. وی از درون تقسیم کار در نظام اجتماعی، مفهوم همبستگی اجتماعی را به دست آورد. دورکیم دستگاه مفهومی و تحلیلی خاصی را طراحی می کند که اضلاع چهارگانه آن عبارتند از: تقسیم کار اجتماعی، وجدان جمعی، همبستگی اجتماعی و حقوق.
از سوی دیگر، قرآن کریم ضمن پاسداشت همبستگی اجتماعی، نقطه عزیمت متفاوتی را برمی گزیند تا به جای دستگاهی لرزان بر بنیان های اعتباری، نظریه خود در این باره را بر شالوده های فطری و تکوینی استوار سازد. قرآن کریم، اصلی ترین عامل همبستگی را دین الهی قرار می دهد که ریشه آن فطری و تکوینی است. همچنین از مؤلفه های تکوینی و اجتماعی دیگری همچون روابط خانواده و خویشاوندی، نام می برد. هرچند هیچ یک از این عوامل اجتماعی نمی تواند در تراز اسلام و ایمان به خدای واحد قرار گیرد.
این مقاله با رویکرد تحلیلی و توصیفی، به واکاوی مفهوم همبستگی اجتماعی در قرآن می پردازد.
References:
- آبراهامز، جی. اچ، مبانی و رشد جامعهشناسی، ترجمه حسن پویان، تهران، چاپخش، 1369.
- آرون، ریمون، مراحل اساسی اندیشه در جامعهشناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1370.
- ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحرير و التنوير، بیجا، بینا، بیتا.
- حجازى، محمد محمود، التفسير الواضح، چاپ دهم، بيروت، دارالجيل الجديد، 1413 ق.
- دورکیم، امیل، در باره تقسیم کار اجتماعی، ترجمه باقر پرهام، تهران، نشر مرکز، 1381.
- ریتزر، جورج، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، 1386.
- زحيلى وهبة بن مصطفى، تفسير الوسيط (زحيلى)، چاپ اول، دمشق، دارالفكر، 1422 ق.
- شاذلي، سيد بن قطب بن ابراهيم، فى ظلال القرآن، چاپ هفدهم، بيروت و قاهره، دارالشروق، 1412 ق.
- شوكانى، محمد بن على، فتح القدير، چاپ اول، دمشق و بيروت، دار ابن كثير و دار الكلم الطيب، 1414 ق.
- صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن، چاپ دوم، قم، انتشارات فرهنگ اسلامى، 1365.
- طباطبايى، سيدمحمدحسين، الميزان فى تفسير القرآن، چاپ پنجم، قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1417 ق.
- فضل الله، سيدمحمدحسين، تفسير من وحى القرآن، چاپ دوم، بيروت، دارالملاك للطباعة و النشر، 1419 ق.
- قرشی، سيدعلی اكبر، تفسير احسن الحديث، چاپ سوم، تهران، بنياد بعثت، 1377.
- کوزر، لوئیس، زندگی و اندیشه بزرگان جامعهشناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، 1370.
- مدرسى، سيدمحمدتقى، من هدى القرآن، چاپ اول، تهران، دار محبى الحسين، 1419 ق.
- مراغى، احمد بن مصطفى، تفسير المراغى، بيروت دار احياء التراث العربى؛ بيتا.
- مكارم شيرازى، ناصر و ديگران، تفسير نمونه، چاپ اول، تهران، دارالكتب الإسلامية، 1374.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hesami, Fazil .(2025) Social Cohesion in the Qur’an. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2(4), 29-48
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Fazil Hesami."Social Cohesion in the Qur’an". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2, 4, 2025, 29-48
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hesami, F.(2025) 'Social Cohesion in the Qur’an', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2(4), pp. 29-48
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hesami, F. Social Cohesion in the Qur’an. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 2(4): 29-48