Policy Actors in Light of the Holy Qur’an: An Analysis of Roles, Responsibilities, and Behavioral Patterns
Article Type:
Research
Writers:
✍️ Amir Hossein Shaddel
/ Official Researcher, National Defense University, Tehran, Iran / a.h.shaddel@ut.ac.ir
/ Official Researcher, National Defense University, Tehran, Iran / a.h.shaddel@ut.ac.ir10.22034/marefatefarhangi.2026.5003532⏳
Abstract:
The present study aims to identify and analyze Qur’anic teachings related
to the component of "policy actors." Utilizing the thematic research
method in the Holy Qur’an, this study seeks to address the gap in the policy
literature concerning the explanation of the epistemological underpinnings
of policy actors. The research findings indicate that the Holy Qur’an
presents a dynamic, multi-layered, and multi-faceted understanding of
policy actors, wherein actors are considered free-willed individuals with
varying degrees of understanding, intention, will, moral legitimacy, and
capacity for influence. According to this approach, actors include not only
official players but also a broad spectrum of supporters, reformers, elites,
opponents, hypocrites, and hidden actors, with their roles being fluid and
context-dependent. Furthermore, criteria such as existential disposition
(shākileh), degree of commitment to values, alignment of speech and
action, capacity to resist influence, interpretive authority, and the role of
soft factors like patience (ṣabr) and trust in God (tawakkul) gain importance
in evaluating policy activism. The results show that the Qur’anic verses,
by emphasizing the ethical, epistemological, and normative dimensions of
agency, provide a framework for explaining disruptions, deviations, and
failures in policy. Overall, by presenting an Iranian-Islamic perspective,
this research can contribute to the theoretical richness of public policy
literature and the development of alternative analytical approaches in the
study of policy actors.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :کنشگران خطمشی در پرتو آیات قرآن کریم: تحلیل نقشها، مسئولیتها و الگوهای رفتاری
Abstract:
پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل آموزههای قرآنی مرتبط با مولفه «کنشگران خطمشی» انجام شده است. مطالعه حاضر، با بهرهگیری از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم، تلاش میکند تا در پرتو آیات قرآن کریم، خلأ موجود در ادبیات خطمشیگذاری را در زمینه تبیین پشتوانههای معرفتی کنشگران خطمشی پوشش دهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که قرآن کریم، فهمی پویا، چندلایه و چندسویه از کنشگران خطمشی ارائه میدهد که در آن، کنشگران افرادی مختار با مراتب متفاوتی از فهم، نیت، اراده، مشروعیت اخلاقی و ظرفیت اثرگذاری تلقی میشوند. بر اساس این رویکرد، کنشگران نهتنها شامل بازیگران رسمی، بلکه طیفی گسترده از حامیان، مصلحان، نخبگان، مخالفان، منافقان و کنشگران پنهان را در بر میگیرند و نقشهای آنان، ماهیتی سیال و زمینهمند دارد. همچنین، معیارهایی مانند شاکله وجودی، میزان تعهد به ارزشها، همراستایی گفتار و رفتار، قابلیت مقاومت در برابر نفوذ، مرجعیت تبیینی و نقش عوامل نرم همچون صبر و توکل، در ارزشیابی کنشگری خطمشی اهمیت مییابند. در مجموع، این پژوهش با ارائه دیدگاهی ایرانی-اسلامی میتواند، به غنای نظری ادبیات خطمشیگذاری عمومی و توسعه رهیافتهای تحلیلی جایگزین در مطالعه کنشگران خطمشی کمک کند.
References:
- قرآن کریم.
- آقداغی، میثم، خنیفر، حسین، داناییفرد، حسن و دلشاد تهرانی، مصطفی (1397). واکاوی و فهم اصول اسلامی خطمشیگذاری فرهنگی مبتنیبر سیرة حکومتی پیامبر اکرم(ص). مدیریت اسلامی، 26(1)، 107ـ145.
- الوانی، سیدمهدی (1392). تصمیمگیری و تعیین خطمشی دولتی. تهران: سمت.
- امامی، سیدمجتبی، ذوالفقارزاده، محمدمهدی و خصاف مفرد، حسین (1391). آموزش میانرشتهای مدیریت دولتی در ایران: الزامات برنامهریزی درسی. مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی، 4(4)، 107ـ143.
- پورعزت، علیاصغر (1385). طراحی و تبیین سیستم خطمشیگذاری حقمدار برای تحقق عدالت اجتماعی بر اساس نهجالبلاغه. دانشور رفتار، 13(17)، 31ـ56.
- پورعزت، علیاصغر، کیانی، پاکنوش و پورعزت، زینب (1394). خطمشیگذاری مالی در حکمرانی متعالی از منظر نهجالبلاغه. النهج، 14(46)، 51ـ74.
- تسلیمی، محمدسعید (1392). تحلیل فرایندی خطمشیگذاری و تصمیمگیری. تهران: سمت.
- جوادی آملی، عبداله (1387). تفسیر موضوعی قرآن کریم: جامعه در قرآن. قم: اسراء.
- دانشفرد، کرمالله، ادیبزاده، مریم و ابراهیمی، رقیه (1394). بررسی ابعاد خطمشیگذاری عمومی از دیدگاه اسلام با محوریت توکل و مشورت در سطوح فردی و سازمانی. اسلام و پژوهشهای مدیریتی، 1، 83ـ97.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1416ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دارالقلم.
- رضاییمنش، بهروز، عبدالحمید، مهدی، پورعزت، علیاصغر و شریفزاده، فتاح (1393). الگوی ارزشیابی خطمشیهای عمومی در پرتو معرفت علوی. راهبرد فرهنگ، 7(28)، 123ـ152.
- ساباتیه، پل. ای. (1396). نظریههای فرایند خطمشی عمومی. ترجمة حسن داناییفرد. تهران: صفار.
- شاددل، امیرحسین (1404). شناسایی آموزههای قرآنی اثرگذار در طراحی الگوی خطمشیگذاری عمومی (مبتنیبر کلیدواژههای صراط، سبیل و طریق و همخانوادههای مرتبط با آنها). رسالة دکتری. دانشگاه جامع امام حسین(ع).
- شاددل، امیرحسین (1405). شناسایی و تحلیل آموزههای قرآنی فرایند خطمشی: پیوستگی، تحول و منطق مرحلهای. محیطشناسی راهبردی، 10(34).
- شاددل، امیرحسین، بابایی طلاتپه، محمدباقر و رضایی، سیدعابد (1403). راهبردهای سادهسازی خطمشیگذاری عمومی: بررسی چارچوبها، نظریهها و الگوها. راهبرد فرهنگ، 7(66)، 95ـ125.
- طباطبائی، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- طبرسی، احمد بن علی (1403ق). الإحتجاج على أهل اللجاج. مشهد: مرتضی.
- عطاران، جواد، الوانی، سیدمهدی، زارعیمتین، حسن، امیری، علینقی و راد، علی (1395). تبیین تقوا بهعنوان معیار سنجش در خطمشیگذاری فرهنگی در پرتو آیات قرآن کریم. پژوهشهای مدیریت عمومی، 9(33)، 5ـ33.
- قلیپور، رحمتاله و غلامپور آهنگر، ابراهیم (1389). فرایند سیاستگذاری عمومی در ایران. تهران: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- کمالیان، سیدیوسف، عبدالحسینزاده، محمد و عبدالحمید، مهدی (1397). الگوی مفهومی خطمشیهای فراگیر نظام فرهنگی اجتماعی مبتنیبر قرآن کریم. فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 8(3)، 337ـ364.
- گیوریان، حسن و ربیعی مندجین، محمدرضا (1381). تصمیمگیری و تعیین خطمشی دولتی. تهران: یکان.
- لسانی فشارکی، محمدعلی و همکاران (1379). گزارش نهایی طرح پژوهشی آموزش زبان قرآن. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
- لسانی فشارکی، محمدعلی و مرادی زنجانی، حسین (1391). روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم. قم: بوستان کتاب.
- مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۱). ارزیابی میزان تحقق اهداف سند چشمانداز بیستسالة جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۴). تهران: دفتر مطالعات کلان بخش عمومی، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
- مفید، محمد بن محمد (1413ق). تصحیح الاعتقاد. قم: کنگرة شیخ مفید.
References:
- Abdelgafar, Basma (2021). Understanding Public Policy in Islam: Institutionalizing Unity, Purposefulness, Collective Decision-Making and Rectification. Journal of Contemporary Maqasid Studies, 1(1), 97-122.
- Anderson, J. E. (2015). Public Policy Making, 8th Edition, Cengage Learning.
- Béland, D. & Cox, R. H. (2016). Ideas as Coalition Magnets: Coalition Building, Policy Entrepreneurs, and Power Relations. Journal of European Public Policy, 23(3), 428-445.
- Birkland, T. A. (2011). An introduction to the Policy Process. Theories, concepts, and models of public policy making. 3rd ed. Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe.
- Dye, Thomas, R. (2012). Understanding public policy (14th ed.). Pear son Publication.
- Fakihudin, R. (2023). Formulation of Public Policy Based on Islamic Legal Studies as a Solution in the Contemporary Era. Contemporary Issues on Interfaith Law and Society, 2(2), 145-166.
- Fischer, F. (2003). Reframing Public Policy: Discursive politics and deliberative practices. Oxford: Oxford University Press.
- Fischer, F. & Forester, J. (Eds.). (1993). The Argumentative Turn in Policy Analysis and Planning. Duke University Press.
- Hill, M. J & Hupe, P. L. (2009). Implementing Public Policy: An Introduction to the Study of Operational Governance (2nd ed.). SAGE Publications.
- Parsons, D. W. (1995). Public Policy: An Introduction to the Theory and Practice of Policy Analysis. Aldershot, UK, Brookfield, Vt., US: Edward Elgar.
- Peters, G. & Pierre, J. (2006). Governance, Politics and the State. Macmillan.
- Shafritz, J. M., Russell, E. W. & Borick, C. P. (2009). Introducing Public Administration (6th ed.). New York: Pearson Longman.
- Simon, Herbert,. A. (1997). Administrative Behavior (4th ed.). Free Press.
- Smith, B. K & Larimer, W. C. (2009). The Public Policy Theory Primer, Boulder: Westview Press.
- Stone, D. (2002). Policy paradox: The Art of Political Decision Making (Revised ed.). W.W. Norton & Company.
- Walker, L.O. & Avant, K.C. (2019). Strategies for Theory Construction in Nursing (6th ed.). Pearson.
- Waldo, D. (1987). What is Public Administration? In J. M. Shafritz & A. C. Hyde (Eds.), Classics of public administration (2nd ed., p. 229-423). Homewood: Dorsey Press.
- Zimmer, L. (2006). Qualitative Meta-Synthesis: a Question of Dialoguing with Texts. Journal of Advanced Nursing. 53(3), 311-318.
- Zittoun, Ph. (2014). The Political Process of Policymaking: A Pragmatic Approach to Public Policy. Basingstoke: Palgrave Macmillan (Studies in the political economy of public policy).
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Shaddel, Amir Hossein. (2026) Policy Actors in Light of the Holy Qur’an: An Analysis of Roles, Responsibilities, and Behavioral Patterns. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17(2), 33-57 https://doi.org/10.22034/marefatefarhangi.2026.5003532.
Amir Hossein Shaddel."Policy Actors in Light of the Holy Qur’an: An Analysis of Roles, Responsibilities, and Behavioral Patterns". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17, 2, 2026, 33-57
Shaddel, A.(2026) 'Policy Actors in Light of the Holy Qur’an: An Analysis of Roles, Responsibilities, and Behavioral Patterns', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17(2), pp. 33-57
