Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, Volume 17, Issue 3, No 67, Year 2026 , Pages -

    تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت فرهنگ‌محور و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Amanollah Fasihi / دکتری جامعه شناسی دانشگاه تهران / fasihi2219@gmail.com
    Omid Eyzanlou / دکتری اقتصاد- موسسه امام خمینی(ره) / omidezanlo@gmail.com
    doi 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003029
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت فرهنگ‌محور و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی
    Abstract: 
    تبیین نسبت میان مبانی نظری و الگوی عملی پیشرفت، از چالش‌های بنیادین در علوم انسانی اسلامی است. اندیشة آیت‌الله مصباح یزدی به دلیل ابتنا بر اصالت نفس مجرد و تعریف تکامل به‌مثابة امری معنوی، واجد ظرفیت‌های منحصربه‌فردی برای تولید الگوی بدیل پیشرفت است. این پژوهش با هدف تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه ایشان از روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد بازسازی عقلانی انجام شده است. در این فرآیند، با بهره‌گیری از منطق استنتاجی، تلاش شده تا دلالت‌های التزامی مبانی انسان‌شناختی آیت‌الله مصباح یزدی در حوزة سیاست‌گذاری و علوم انسانی کشف و در قالب یک الگوی منسجم صورت‌بندی شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که میان لایه‌های بنیادین انسان‌شناختی با راهبردهای کلان و الگوی دانشی، یک تلازم منطقی برقرار است. بر اساس این مدل، اعمال مبانی انسان‌شناختی بر مسائل پیشرفت، منجر به دو خروجی متلازم می‌گردد: نخست، در سطح الگوی پیشرفت (P)، منجر به استنتاج الگوی فرهنگ‌محور می‌شود که در آن تکامل معنوی (قرب الهی) غایت اصیل و پیشرفت مادی واجد حیثیت ابزاری است؛ دوم، در سطح اقتضائات دانشی (K)، تلازم منطقی این الگو با ضرورت تحول در علوم انسانی و تولید دانش پیشرفت بومی ـ اسلامی اثبات می‌گردد. مقاله استدلال می‌کند که به ‌دلیل تباین موضوعی و غایتی، دانش توسعة سکولار ذاتاً برای راهبری در الگوی پیشرفت تعالی‌محور ناکارآمد بوده و بازنگری معرفت‌شناختی در علوم انسانی، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت ساختاری است.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Fasihi, Amanollah, Eyzanlou, Omid. (2026) تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت فرهنگ‌محور و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17(3), - https://doi.org/10.22034/marefatefarhangi.2026.5003029.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Amanollah Fasihi; Omid Eyzanlou."تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت فرهنگ‌محور و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17, 3, 2026, -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Fasihi, A, Eyzanlou, O.(2026) 'تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت فرهنگ‌محور و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17(3), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Fasihi, A, Eyzanlou, O. تبیین نسبت مبانی انسان‌شناختی با الگوی پیشرفت فرهنگ‌محور و اقتضائات دانشی آن از دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2026; 17(3): -