Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, Volume 17, Issue 3, No 67, Year 2026, Pages 29-48

    Culture and the Adjustment of Social Inequality

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Sadegh golestani / Assistant Professor, Department of Sociology, Imam Khomeini (RH) Educational and Research Institute / golestani@iki.ac.ir
    Seyyed hosein Sharafoddin / Professor of Sociology Department / sharaf@iki.ac.ir
    dor 20.1001.1.20088582.1405.17.3.2.2
    doi Registering DOI...
    Abstract: 
    Social inequality has various consequences at the individual and societal levels. The existence of some consequences at unusual and unexpected levels confirms the need for its adjustment and control. Various methods have been proposed by researchers and social workers to achieve this goal, the most important of which is cultural adjustment and control. This article attempts to explain the role of culture in reducing and moderating inequality by referring to the system of divine verses identified through the thematic interpretation method, and to answer the question of how inequality can be moderated through cultural changes. The findings of this study indicate that from the perspective of the Holy Quran, there is a significant relationship between the cultural status of society and social inequalities, and a significant portion of these inequalities are rooted in culture, and as a rule, their adjustment is not possible except through cultural reform. For example, changing the criterion of social status from mere attention to material and tangible categories to spiritual and intellectual values and possessions, which leads to the denial of giving primacy to material things, keeping up with the Joneses, ostentatious displays, boasting and extravagance, disregard for the desires and expectations of the lower classes, etc., can be part of this ideal.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :فرهنگ و تعدیل نابرابری اجتماعی
    Abstract: 
    نابرابری اجتماعی پیامدهای مختلفی در سطوح فردی و اجتماعی دارد. وجود برخی پیامدها در سطوح غیرعادی و غیرمنتظره، ضرورت تعدیل و کنترل آن را مسجل می‌سازد. شیوه‌های مختلفی برای تحقق این منظور توسط پژوهشگران و کارگزاران اجتماعی پیشنهاد شده است که تعدیل و کنترل فرهنگی، مهم‌ترین آنهاست. این نوشتار سعی دارد تا با ارجاع به منظومة آیات الهی که با روش تفسیر موضوعی شناسایی شده، نقش فرهنگ را در کاهش و تعدیل نابرابری توضیح دهد و به این سؤال که چگونه می‌توان از مسیر تغییرات فرهنگی، نابرابری را تعدیل کرد، پاسخ گوید. یافته‌های این مطالعه حکایت از آن دارد که از منظر قرآن کریم رابطة معنی‌داری میان وضعیت فرهنگی جامعه و نابرابری‌های اجتماعی وجود دارد و بخش قابل‌توجهی از این نابرابری‌ها ریشه در فرهنگ دارد و قاعدتاً تعدیل آن نیز جز از طریق اصلاح فرهنگ ممکن نیست. برای نمونه، تغییر ملاک منزلت اجتماعی از التفات صرف به مقولات مادی و محسوس به ارزش‌ها و داشته‌های معنوی و عقلانی که به نفی اصالت‌دهی به مادیات، چشم‌و‌هم‌چشمی، جلوه‌نمایی‌های متظاهرانه، تفاخر و تکاثر، بی‌اعتنایی به خواسته‌ها و انتظارات اقشار فرودست و... منتهی می‌شود، می‌توان به بخشی از این آرمان وصول یافت.
    References: 
    • آلوسی، شهاب‌الدین (بی‌تا). بلوغ الارب. تصحیح: محمد بهجۀ الاثری. بیروت: دار الکتب العلمیه.
    • ابن‌شهر آشوب مازندرانی، محمد بن علی (1985م). مناقب آل ابی‌طالب. بیروت: دار الاضواء.
    • بیانات رهبر معظم انقلاب در خطبه‌های نماز جمعۀ تهران (۱۴/۱۱/۱۳۹۰).farsi.khamenei.ir 
    • پارسانیا، حمید (1391). جهان‌های اجتماعی. قم: کتاب فردا.
    • جوادی آملی، عبدالله (1391). مفاتیح الحیات. قم: اسراء.
    • جوادی آملی، عبدالله (1394). تسنیم. قم: اسراء.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1403). شرح نهج البلاغه؛ راه روشن مدیران. تهران: انقلاب اسلامی.
    • حقى برسوى، اسماعیل بن مصطفى (بی‌تا). تفسیر روح البیان. بیروت: دار الفکر.
    • رشید‌رضا، محمد (1373ق). تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار. مصر: دار المنار.
    • زمخشری، محمود بن عمر (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فى وجوه التأویل. بیروت: دار الکتاب العربی.
    • سیدقطب (1425ق). فى ظلال القرآن. بیروت: دار الشروق.
    • سیوطی، عبدالرحمن (1992م). الدر المنثور فی تفسیر المأثور. بیروت: دار الفکر.
    • شارون، جوئل (1379). ده پرسش از دیدگاه جامعه‌شناسی. ترجمۀ منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.
    • صدوق، محمد بن على (1376). الامالی‏. تهران: کتابچی.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1425ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
    • طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان. تهران: ناصر خسرو.
    • طبرسى، احمد بن على‏ (1403ق). الاحتجاج. مشهد: مرتضی.‏
    • طبرسى، فضل بن حسن (1412ق). تفسیر جوامع الجامع. قم: مرکز مدیریت حوزۀ علمیۀ قم.
    • طبرى، محمد بن جریر (1412ق). جامع البیان فى تفسیر القرآن. بیروت: دار المعرفة. ‏
    • طوسى، محمد بن حسن‏ (بی‌تا). التبیان فی تفسیر القرآن‏. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    • طیب، عبدالحسین (1369). اطیب البیان فی تفسیر القرآن. تهران: اسلام.
    • علی، جواد (1976م). المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام. بیروت: دار العلم للملائین.
    • فضل‌الله، سیدمحمدحسین (1419ق). من وحی ‌القرآن. بیروت: دارالملاک.
    • قرشى، على‏اکبر (1375). تفسیر احسن الحدیث. تهران: بنیاد بعثت.
    • قمى مشهدى، محمد بن محمدرضا (بی‌تا). تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1391). راهیان کوی دوست. قم: مؤسسۀ آموزشى و پژوهشى امام خمینى(ره).
    • مغنیه، محمدجواد (1424ق). التفسیر الکاشف. قم: دار الکتاب الاسلامی.
    • مکارم شیرازی، ناصر (1387). پیام امام. قم: امام علی‌بن‌ابی‌طالب(ع).
    • مکارم شیرازی، ناصر و دیگران (1374). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    • موسوی خمینی، سیدروح‏الله (1389). صحیفة امام. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    golestani, Sadegh, Sharafoddin, Seyyed hosein. (2026) Culture and the Adjustment of Social Inequality. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17(3), 29-48 https://doi.org/10.22034/marefatefarhangi.2025.5001125.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadegh golestani; Seyyed hosein Sharafoddin."Culture and the Adjustment of Social Inequality". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17, 3, 2026, 29-48

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    golestani, S, Sharafoddin, S.(2026) 'Culture and the Adjustment of Social Inequality', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 17(3), pp. 29-48

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    golestani, S, Sharafoddin, S. Culture and the Adjustment of Social Inequality. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2026; 17(3): 29-48