The Role of Seyyed Jamal in Changing the Education System of Al-Azhar and Its Effect on the Socio-Political Developments in Egypt
Article Type:
Research
Writers:
Mohammad ali Mirali bidakhoydi
/ Associate professor of political science, Jame’at al-Mustafa al-Alamiyah / alimir124@gmail.com
/ Associate professor of political science, Jame’at al-Mustafa al-Alamiyah / alimir124@gmail.comAbstract:
Since the period of Auobiyan’s rule, the dominant scientific approach of Al-Azhar, had been based on transmitted knowledge and exoteric interpretation. At the beginning of his arrival in Egypt Seyyed Jamal introduced intellectual knowledge into Al-Azhar with the aim of changing the views and position of Al-Azhar’s scholars about social phenomena by changing the education system of that institute. Seyyed Jamal always challenged the previous education system and supported the new education system in Al-Azhar. Also, he sought to reform its education policy. He believed that philosophy of Islamic sciences and Al-Azhar University should not be limited to mere theorizations, and that Al-Azhar needed to put the fiqhi issues and theories into practice. He thought of creating an education system which could bring about a socio-political change in an attempt of putting an end to colonialism and dictatorial and imperial system. Using a theoretical and analytical approach, this paper seeks to analyze the role of Seyyed Jamal in changing the educational system of Al-Azhar and evaluate its effect on the Egyptian society.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :نقش سیدجمال در تغییر نظام آموزشی الازهر و تأثیر آن بر تحولات سیاسی اجتماعی مصر
Abstract:
رویکرد علمی غالب الازهر، از زمان تسلط ایوبیان رفته رفته نقلی و مبتنی بر تفسیرهای ظاهرگرایانه بوده است. سیدجمال، از بدو ورود به مصر، علوم عقلی را با هدف، تغییر نگرش و موضع علمای الازهر نسبت به پدیده های اجتماعی، از طریق تحول نظام آموزشی آن نهاد وارد الازهر کرد. سیدجمال، همواره نظام آموزشی قدیم را به چالش می کشید و از نظام آموزشی جدید در الازهر دفاع و خواهان اصلاح روش های آموزشی آن بود. وی فلسفهی علوم اسلامی و دانشگاه الازهر را منحصر به تئوری پردازی صرف نمی دانست، بلکه معتقد بود باید الازهر بتواند در عمل نیز مسائل و نظریه های فقهی را جامهی عمل بپوشاند. وی معتقد بود که چرا فقهای الازهر نمی توانند فقه را در عرصهی سیاسی و اجتماعی به کار بندند. وی به دنبال نظام آموزشی ای بود که بتواند تحول سیاسی اجتماعی به همراه داشته باشد و منجر به پایان استعمار و نظام استبدادی و سلطنتی گردد. این نوشتار با رویکرد نظری و تحلیلی درصدد است که نقش سیدجمال را در تغییر نظام آموزشی الازهر، واکاوی کند و تأثیرات آن را بر جامعه مصر مورد ارزیابی قرار دهد.
References:
- اسدآبادي حسيني، سيدجمالالدين و محمدعبده، بيتا، العروة الوثقي والثورة التحريه الکبري، بيجا، بينا.
- اسدآبادي، سيدجمال، 1370، مفخر شرق، ترجمه و نگارش سيدغلامرضا سعيدي، به کوشش و مقدمه سيدهادي خسروشاهي، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- ـــــ ، 1358، مقالات جماليه، چ دوم، تهران، اسلامي.
- ـــــ ، 1383، «رساله نيچريه»، در: علياصغر حلبي، زندگاني و سفرهاي سيدجمالالدين اسدآبادي با شرح و نقد رساله نيچريه، تهران، زوار.
- اشعري، ابوالحسن، 1397ق، الابانه عن اصول الديانه، تحقيق فوقيه حسين محمود، قاهره، دارالانصار.
- افغاني، سيدجمالالدين و محمد عبده، 1417ق، اعداد و تقديم، سيدهادي خسروشاهي، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- امين، احمد، 1376، پيشگامان مسلمان تجددگرايي در عصر جديد، ترجمة حسن يوسفي اشکوري، تهران، علمي و فرهنگي.
- ـــــ ، بيتا، زعماء الاصلاح في العصر الحديث، بيروت، دارالکتاب العربي.
- بايارد، داج، 1367، دانشگاه الازهر؛ تاريخ هزارساله تعليمات اسلامي، ترجمة آذرميدخت مشايخ فريدني، تهران، نشر دانشگاهي.
- بدوي، عبدالرحمن، 1374، تاريخ انديشههاي کلامي در ايلام، ترجمة حسين صابري، مشهد، آستان قدس رضوي.
- بهي، محمد، 1377، انديشه نوين اسلامي در رويارويي با استعمار غرب، ترجمة سيدحسين سيدي، مشهد، آستان قدس رضوي.
- جمعي از نويسندگان، 1375، سيدجمال حوزهها، قم، دفتر تبليغات اسلامي.
- حسيني الافغاني، سيدجمالالدين، 1423ق، نامه و اسناد سياسي تاريخي، تهيه، تنظيم و ترجمه سيدهادي خسروشاهي، قاهره، مکتبه الشروق الدوليه.
- خدوري، مجيد، 1374، گرايشهاي سياسي در جهان عرب، ترجمة عبدالرحمن عالم، چ سوم، تهران، مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.
- دانشنامه اسلامي، http://wiki.ahlolbait.com
- الرحمن، فضل، 1384، اصلاح در سنتيترين دانشگاههاي جهان، ترجمة مجيد مرادي، خردنامه همشهري (ضميمه هفتگي انديشه، ش61، 19/ مرداد 1384).
- عماره، محمد، 1972، الاعمال الکاملة للامام محمد عبده، بيروت، الموسسة العربيه للدراسات و النشر.
- عنايت، حميد، 1385، سيري در انديشه سياسي عرب، چ ششم، تهران، اميرکبير.
- فيرحي، داود، 1378، قدرت، دانش و مشروعيت در اسلام (دوره ميانه)، تهران، نشر ني.
- کديور، جميله، 1373، مصر از زاويهاي ديگر، تهران، اطلاعات.
- محيط طباطبائي، محمد، 1370، نقش سيدجمالالدين اسدآبادي در بيداري مشرقزمين، تهران، به کوشش و مقدمه سيدهادي خسروشاهي، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- مراغي، محمدمصطفي، 1936، تطور التعليم فيالازهر، المقتطف، بيروت، دارالفكر.
- مطهري، مرتضي، 1367، نهضتهاي اسلامي در صد ساله اخير، چ يازدهم، تهران، صدرا.
- مقريزي، ابنعبدالقادر و همكاران، 1418ق، المواعظ والاعتبار بذكر الخطط والآثار، بيروت، دارالكتب العلمية.
- مهدوي، اصغر و ايرج افشار، 1342، مجموعه اسناد و مدارک چاپ نشده درباره سيدجمالالدين مشهور به افغاني، تهران، دانشگاه تهران.
- ميرعلي، محمدعلي، 1391، نظريه اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت و تأثير آن بر جنبشهاي معاصر شيعي و اهلسنت، رسالة دکتري، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ـــــ ، 1393، «الازهر و نقش آن در تحولات سياسي اجتماعي مصر»، پژوهشهاي سياسي جهان اسلام، ش 10.
- نجاتي، غلامرضا، 1366، جنبشهاي ملي مصر، چ چهارم، تهران، شرکت سهامي انتشار.
- ولوي، عليمحمد، 1367، تاريخ علم کلام و مذاهب اسلامي، تهران، بعثت.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Mirali bidakhoydi, Mohammad ali. (2026) The Role of Seyyed Jamal in Changing the Education System of Al-Azhar and Its Effect on the Socio-Political Developments in Egypt. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 7(2), 133-152
Mohammad ali Mirali bidakhoydi."The Role of Seyyed Jamal in Changing the Education System of Al-Azhar and Its Effect on the Socio-Political Developments in Egypt". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 7, 2, 2026, 133-152
Mirali bidakhoydi, M.(2026) 'The Role of Seyyed Jamal in Changing the Education System of Al-Azhar and Its Effect on the Socio-Political Developments in Egypt', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 7(2), pp. 133-152
