The question of the identity, authenticity and structure of society which is considered one of the principles of theoretical philosophy of history is worth inquiry and speculation, to which there are different approaches. Thinkers' fundamental theories on this issue are influenced by a kind of interpretation and approach ascribed to the existence of society and used as philosophically substantiated arguments. In the meantime, the dialectical apprehension of these two, the close relation between these two levels of abstraction and the deep correlation between micro-level and macro- level in the thoughts of past and current thinkers have always been the philosophical concerns which have led to many scientific speculations. Although many social scientists hold that there is an interaction between society and individual in terms of the interrelation between structural and behavioral aspects, they tend to accept the idea that there is a unidirectional relationship between the two levels. What is important here is to discover the view of the Quran about this issue and extract the approach to this mutual interaction and see what influence they have on one another, the point which the present paper tries delve into.
Title :چیستی و هستی جامعه همکنشی آن با اجزای تشکیل دهندهاش
Abstract:
بحث از هویت، اصالت و ترکیب جامعه، از مباحث درخور تأملی است که در شمار مبادی فلسفهی نظری تاریخ قلمداد می شود و رهیافت های مختلفی دربارهی آن وجود دارد. نظریه های بنیادین اندیشوران نیز در این بحث، متأثر از نوع تفسیر و رهیافتی است که از وجود جامعه پدیدار می شود و از طریق برهان فلسفی محور استدلال قرار می گیرد. در این میان، ادراک دیالکتیکی این دو و پیوند میان این دو سطح از انتزاع و ترابط عمیق سطوح خرد و کلان در اندیشهی عالمان پیشین و معاصر همواره از دغدغه های فلسفی بوده که بسیاری از تأملات علمی را با خود به همراه داشته است. دربارهی رابطهی متقابل این دو جنبهی ساختی و کنشی، گرچه بسیاری از عالمان اجتماعی به هم کنشی جامعه و فرد معتقدند، سرانجام به ترجیح یک سویه از دو سطح تمایل یافته اند. آنچه در این مبحث از اهمیت جدی برخوردار است، نوع نگاه قرآن و استخراج شیوهی برخورد آن در این تعامل دوسویه و نیز تأثیرات متقابل آنهاست، که در حدّ بضاعت در این مقاله بدان پرداخته می شود.
ابنعاشور، محمدطاهر(1972م)، اصولالنظام الاجتماعي فيالاسلام، تونس، دارالراسخون للنشر و التوزيع.
اژدريزاده، حسين (1384)، تأملي جامعهشناختي بر مباحث معرفتي علامه طباطبائي در تفسير الميزان، معرفت و جامعه، به کوشش حفيظالله فولادي، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
اسکيدمور، ويليام (1385)، تفکر نظري در جامعهشناسي، ترجمة عليمحمد حاضري و ديگران، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي.
ساير، آندرو (1388)، روش در علوم اجتماعي، رويکردي رئاليستي، ترجمة عماد افروغ، چ دوم، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي.
باتامور، تي. بي (1357)، جامعهشناسي، ترجمة سيدحسن منصور و سيدحسن حسيني کلجاهي، تهران، شرکت سهامي کتابهاي جيبي.
في برايان، (1383)، پارادايمشناسي علوم انساني، ترجمة مرتضي مرديها، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردي.
بوخنسکي، م (1361)، مقدمهاي بر فلسفه، ترجمة محمدرضا باطني، تهران، نو.
پلا مناتز، جان، (1371)، فلسفة اجتماعي و سياسي هگل، ترجمة حسين بشيريه، چ دوم، تهران، ني.
جمعي از نويسندگان (1373)، تاريخچة جامعهشناسي، قم، حوزه و دانشگاه و سمت.
جوادي آملي، عبدالله (1389)، جامعه در قرآن، چ سوم، قم، اسرا.
چلبي، مسعود (1376)، جامعه شناسي نظم، تهران، ني.
حکيم، سيدمنذر، (430 م ق)، مجتمعنا في فکر و تراث الشهيد محمدباقر صدر، طهران، المجمع العالمي لتقريب بين المذاهب الاسلاميه، مرکز الدراسات العلميه.
راين، آلن (1387)، فلسفة علوم اجتماعي، ترجمة عبدالکريم سروش، چ چهارم، تهران، صراط.
رجبي، محمود و همکاران (1378)، تاريخ تفکر اجتماعي در اسلام، تهران، سمت.
ريتزر، جورج (1382)، نظرية جامعهشناسي در دوران معاصر، ترجمة محسن ثلاثي، چ هفتم، تهران، علمي.
آرون، ريمون (1387)، مراحل اساسي سير انديشه در جامعهشناسي، چ نهم، تهران، علمي و فرهنگي.
زتومکا، پيوتر (1386)، اعتماد، نظرية جامعهشناختي، ترجمة غلامرضا غفاري، تهران، شيرازه.
صدر، سيدمحمدباقر (1367)، انسان مسئول، و تاريخساز از ديدگاه قرآن، چ دوم، تهران، بنياد قرآن.
صدر، سيدمحمدباقر (بيتا)، المدرسة القرانيه، موسوعة الشهيد محمدباقر الصدر، مرکزالابحاث والدراسات التخصصيه للشهيد صدر.
Fakhr-e-zare , Seyed hosein. (2026) The Identity and Existence of Society and Its Interaction with Its Constituents. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 3(2), 5-26
Seyed hosein Fakhr-e-zare ."The Identity and Existence of Society and Its Interaction with Its Constituents". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 3, 2, 2026, 5-26