The present research has been conducted with the aim of comparing between, recognizing, and sociologically analyzing traditional and modern eulogies in terms of content, literature, and mode of conduct in the last decade. The theoretical framework of this research combines Durkheim, Geertz, and Berger's sociological theories on religious rituals. The research uses a documentary method and content analysis as technique. Inverse questionnaire is used for gathering the data. The research findings showed that modern eulogies have emotional- sentimental thrust, popular (folkloristic), romantic, and derogatory literature, contents with worldly love as a mark of esteem for a religious master and the desired figure, a state of frenzy, excessive religious zeal, professional lighting and voice system, and professional stage management by eulogist. In traditional eulogies more emphasis is put on describing the oppression the Holy Prophet's family suffered. The main features of this type are: formal literature, emotional and moral themes, single style and context. On the whole, these two types of eulogies lack rich content and they sound formalist, emotional, and have the nature of a public show.
Title :تحلیل محتوای مداحیهای مذهبی مردمپسند (مقایسه مداحیهای سنتی و مدرن)
Abstract:
این پژوهش با هدف مقایسه، شناخت و تحلیل جامعه شناختی مداحی های سنتی و مدرن در یک دهه اخیر از نظر محتوا، ادبیات، سبک اجرا تدوین یافته است. چارچوب نظری، ترکیبی از نظریه های جامعه شناسی مناسک دینی دورکیم، گیرتز و برگر می باشد. روش تحقیق اسنادی، تکنیک تحلیل محتوا و ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش نامه معکوس است. براساس یافته ها، مداحی های مدرن دارای درون مایه احساسی و عاطفی، ادبیات عامیانه، عاشقانه، تحقیرآمیز و محتوایی با مضمون عشق زمینی و اظهار ارادت به مولا و مراد، سبک شور، هیجان آفرینی بسیار زیاد، سیستم نورپردازی و صوتی حرفه ای و مدیریت صحنه حرفه ای مداح می باشند. در حالی که، مداحان سنتی بیشتر بر توصیف مظلومیت اهل بیت(ع) تأکید دارند و اغلب از ادبیات رسمی، درون مایه احساسی و اخلاقی، سبک واحد و زمینه استفاده می کنند. در مجموع، هر دو نوع مداحی عاری از غنای محتوایی هستند و در مقابل صورت گرا، هیجان آفرین و نمایش محور هستند.
آرون، ريمون، مراحل اساسي سير انديشه در جامعهشناسي، ترجمه باقر پرهام، تهران، علمي و فرهنگي، ۱۳۸۲.
اينگلهارت، رونالد، تحول فرهنگي در جامعه پيشرفته صنعتي،ترجمه مريم وتر، تهران، كوير، ۱۳۷۳.
بارهايم، گابريل، «فروپاشي و زوال امر قدسي- نابهنجاري و بحران در مناسك»، در استوارت ام هوور و نات لاندباي، بازانديشي درباره رسانه، دين و فرهنگ، ترجمه مسعود آريايي، تهران، سروش، ۱۳۸۲.
بختياري، محمدعزيز و فاضل حسامي، درآمدي بر نظريههاي اجتماعي دين، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)، ۱۳۸۲.
برگر، پيترال و توماس لاكمن، ساخت اجتماعي واقعيت، ترجمه فريبرز مجيدي، تهران، مركز، ۱۳۷۵.
برگر، پيترال و ديگران، ذهن بيخانمان، آگاهي و نوسازي، ترجمه محمد ساوجي، تهران، ني، ۱۳۸۱.
پالس، دانيل، هفت نظريه در باب دين، ترجمه محمدعزيز بختياري، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، ۱۳۸۲.
تامسون، كنت و ديگران، دين و ساختار اجتماعي، ترجمه علي بهرامپور و حسن محدثي، تهران، كوير، ۱۳۸۱.
علمي، قربان و مهدي حسنزاده، «منشأ دين از ديدگاه برگر»، مقالات و بررسيها، دفتر۸۳، بهار۱۳۸۶، ص ۶۷-۸۶.
كاهيرده، نسيم، نگاهي جامعه شناختي به تحول نقش واعظ و مداح در اجراي مناسك عاشورا، پاياننامه كارشناسي ارشد جامعهشناسي،دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه پيام نور تهران، ۱۳۸۸.
كيوي، ريمون، روش تحقيق در علوم اجتماعي، ترجمه عبدالحسين نيك گهر، تهران، توتيا، ۱۳۸۷.
گولد، جوليوس و ويليام، ل، كولب، فرهنگ علوم اجتماعي، ترجمه محمدجواد زاهدي مازندراني، تهران، مازيار، ۱۳۷۶.
SAFA, Dawood, Nejati Husseini, Seyed Mahmoud. (2026) Content Analysis of Popular Traditional Eulogies (A Comparison between Traditional and Modern Eulogies). Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2(4), 141-163
Dawood SAFA; Seyed Mahmoud Nejati Husseini."Content Analysis of Popular Traditional Eulogies (A Comparison between Traditional and Modern Eulogies)". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2, 4, 2026, 141-163
SAFA, D, Nejati Husseini, S.(2026) 'Content Analysis of Popular Traditional Eulogies (A Comparison between Traditional and Modern Eulogies)', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2(4), pp. 141-163
SAFA, D, Nejati Husseini, S. Content Analysis of Popular Traditional Eulogies (A Comparison between Traditional and Modern Eulogies). Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2026; 2(4): 141-163