Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, Volume 2, Issue 4, No 8, Year 2025 , Pages 5-28

    The Possibility of Having Religious Science

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Mahmoud Rajabi / Professor of IKI / rajabi@iki.ac.ir
    Abstract: 
    Religious science has different dimensions, domains, principles, definitions, presuppositions, and representations. Those who hold that it is not possible to have religious science cite such precedent reasons like: ideologizing science has an unsuccessful background; discussion about religious science is abrogated; religious science lacks scientific and political support; defending religious science is emotional; there is a disparity between what ‘is’ and what ‘ought to be’, every science has unity in subject matter and method; the accidental nature of science; the term "religious science" is paradoxical, and its implications are unacceptable. The reasons stated above cannot establish the claim that it is impossible to have religious science because ideologizing science in Christianity and Marxism cannot be considered as evidence for inefficiency of religious science. This illusion arises from the incorrect presupposition that Islam is identical to other religions. Other aforementioned reasons such as abrogation of religious science, accidental nature of science, disparity between what ‘is’ and what ‘ought to be’, and lack of scientific support for religious science are unfounded claims which do not correspond to the facts of the history of science. The conclusion that the unity of subject matter and method of religious science is incorrect and that the term "religious science" is paradoxical are a sort of fallacy. Finally, the idea that the implications of religious science are unacceptable is a mere claim which has to do with the realization of religious science and resulting from the unfamiliarity with Islamic sciences and domain of the doctrines of Islam. Key words: religious science, the evidence of proponents of religious science, distinction between sciences, precedent of religious science
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :امکان علم دینی
    Abstract: 
    علم دینی دارای ابعاد، قلمروها، مبانی، مفروضات و تعریف ها و تصویرهای گوناگونی است. دلایل نادرستی علم دینی از نظر مخالفان عبارتند از: سابقة ناموفق ایدئولوژیک کردن علم؛ منسوخ شدن بحث دربارة علم دینی؛ فقدان پشتوانة علمی و سیاسی؛ عاطفی بودن دفاع از آن؛ گسست میان هست ها و بایدها؛ وحدت موضوع و روش هر علم؛ اتفاقی بودن پیدایش یک علم؛ تناقض گونه بودن واژة علم دینی؛ و لوازم ناپذیرفتنی آن. این دلایل توان اثبات مدعای یادشده را ندارند؛ زیرا ایدئولوژیک کردن علم در مسیحیت و مارکسیسم، نمی تواند دلیل ناموفق علم دینی دانسته شود. این توهم، برخاسته از پیش فرض نادرست یک سان انگاری اسلام با سایر ادیان است. منسوخ شدن علم دینی، اتفاقی بودن پیدایش علم، گسست میان هست ها و بایدها و فقدان پشتوانة علمی برای علم دینی، مدعیاتی بدون دلیل و برخلاف واقعیت های تاریخ علم است. نتیجه گیری نادرستی علم دینی از وحدت موضوع و روش، و تناقض نما بودن واژة علم دینی نیز معلول نوعی مغالطه است. سرانجام، لوازم ناپذیرفتنی علم دینی، ادعایی صرف، مربوط به مرحلة اجرایی تحقق علم دینی و برخاسته از عدم آشنایی با معارف اسلامی و قلمرو آموزه های دین اسلام است.
    References: 
    • ابن‌خلدون، عبدالرحمن محمد، مقدمه ابن خلدون، بيروت، اعلمي، بي‌تا.
    • حسني، حميدرضا و ديگران، علم ديني، ديدگاه‌ها و ملاحظات، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1385.
    • رجبي، محمود و ديگران، تاريخ تفكر اجتماعي در اسلام، تهران، سمت، 1382.
    • سروش، عبدالكريم، تفرج صنع، تهران، سروش، 1366.
    • عطاس، حسين، «درباره اسلام و علوم اجتماعی» در نامه علوم اجتماعي، دوره جديد، ش 1، پاييز 1367، ص 1-8.
    • گلدنر، الوين، بحران جامعه‌شناسي غرب، ترجمه فريده ممتاز، تهران، شركت سهامي انتشار، 1368.
    • گورويچ، ژرژ و ديگران، طرح مسايل جامعه‌شناسي امروز، ترجمه عبدالحسين نيك‌گهر، تهران، پيام، 1349.
    • لينگز، مارتين، باورهاي كهن و خرافه‌هاي نوين، ترجمه كامبيز گوتن، تهران، حكمت، 1376.
    • محمدي عراقي، محمود و ديگران، درآمدي به جامعه‌شناسي اسلامي، تهران، سمت، 1373.
    • مندراس، هانري و ديگران، مباني جامعه‌شناسي، ترجمه باقر پرهام، تهران، اميركبير، 1349.
    • موسوي خميني، سيدروح الله، تهذيب الاصول، تقرير جعفر سبحاني، قم، انتشارات اسلامي، 1364.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Rajabi, Mahmoud.(2025) The Possibility of Having Religious Science. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2(4), 5-28

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mahmoud Rajabi."The Possibility of Having Religious Science". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2, 4, 2025, 5-28

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Rajabi, M.(2025) 'The Possibility of Having Religious Science', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2(4), pp. 5-28

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Rajabi, M. The Possibility of Having Religious Science. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 2(4): 5-28