Pages:
30-49
Receive Date: 2025/04/04
Accept Date: 2025/04/04
Abstract:
Religiosity has many variations. Today, the ineffectiveness of classifying individuals into two categories of religious and non-religious in measuring religiosity is more evident than before. Therefore, it is necessary to identify the types of religiosity. The great influence of elites on the destiny of societies increases the importance of studying religiosity. This study examines the academic elites who, while simultaneously believing in the three principles of monotheism, prophecy, and resurrection, believe in transpersonal dimensions and express their belief in social rules. In this study, based on the grounded theory method, a conceptual framework consisting of 23 components under 6 axes of conversation was used to measure the epistemic religiosity of the interviewees. Analysis of the collected data led to the distinction of three groups: “non-believers in the principles of religion,” “non-believers in Sharia,” and “believers in Sharia.” The latter group is divided into several other groups, one of which is “holists in practice.” In this study, due to the diversity and breadth of the data, only the epistemic positions of students in this category are studied. Under this category, three types were found: “Cautious”, “Combined (persuasive-argumentative)”, and “Argumentative”.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :گونهشناسی دینداری کلگرایان اعتنامند در عمل؛ مطالعه موردی دانشجویان دانشگاههای تهران و شریف
Abstract:
دینداری امری است که تلون بسیاری میپذیرد و امروزه نیز ناکارآمدی طبقهبندی دوگانه افراد، صرفاً در دو دستة دیندار و بیدین در سنجش دینداری واضحتر از گذشته است و به همین سبب شناخت گونههای دینداری ضروری مینماید. تأثیرات برجستة نخبگان بر سرنوشت جوامع بر اهمیت مطالعة دینداری در بین آنان میافزاید و این پژوهش نیز به بررسی آن دسته از نخبگان دانشگاهی میپردازد که در عین اعتقاد توأمان به اصول سهگانة توحید، نبوت و معاد قائل به ساحتهای فرافردی بوده و اظهار اعتقاد به بایدها و نبایدهای اجتماعی کردهاند. در این پژوهش به مقتضای روش داده بنیاد از چارچوبی مفهومی متشکل از 23 مؤلفه ذیل 6 محور جهت سنجش دینداری معرفتی مصاحبهشوندگان و بهعنوان محورهای گفتوگو با آنان استفاده شد. تحلیل دادههای گردآوری شده، منجر به تمایز سه دستة «غیرمعتقدین به اصول دین»، «غیرمعتقدین به شریعت» و «معتقدین به شریعت» شد. دستة اخیر نیز به چند دستة دیگر تقسیم میشود که یکی از آنها «کلگرایان اعتنامند در عمل» هستند. در این تحقیق بهسبب تنوع و گستردگی دادهها تنها به مطالعة مواضع معرفتی دانشجویان در این دسته پرداخته میشود. در ذیل این دسته سهگونة «احتیاطی»، «ترکیبی (اقناعی ـ استدلالی)» و «استدلالی» یافت شد.
References:
- آربلاستر، آنتونی (1377). لیبرالیسم غرب: ظهور و سقوط. ترجمة عباس مخبر. تهران: نشر مرکز.
- اشتروس، آنسلم و کوربین، جولیت (1385). اصول روش تحقیق کیفی (نظریة مبنایی، رویهها و شیوهها). ترجمة بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- الهیراد، صفدر (1395). انسانشناسی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- افلاطون (1380). دورة آثار افلاطون. ترجمة محمدحسن لطفی و رضا کاویانی. تهران: خوارزمی.
- آرون، ریمون (1386). مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعهشناسی. ترجمة باقر پرهام. تهران: علمی و فرهنگی.
- برگر، پیتر و دیگران (1381). ذهن بیخانمان (نوسازی و آگاهی). ترجمۀ محمد ساوجی. تهران: نشر نی.
- پارسانیا، حمید (1401). رنسانس دینی و سکولاریسم پنهان. تهران: کتاب فردا.
- جوادی آملی، عبدالله (1380). انتظار بشر از دین. قم: اسراء.
- حسنپور، آرش و ربانی، علی (1393). نقد مطالعات گونهشناسی دینداری و ارائة چارچوبی نو. راهبرد فرهنگ، 7(28)، 61ـ90.
- حسنپور، آرش و شجاعیزند، علیرضا (1393). گونهشناسی دینداری جوانان شهر. جامعهشناسی کاربردی، 25(4)، 17ـ39.
- ذکایی، محمدسعید (1399). هنر انجام پژوهش کیفی: از مسئلهیابی تا نگارش. تهران: آگاه.
- شجاعیزند، علیرضا (1380). دین، جامعه و عرفی شدن. تهران: نشر مرکز.
- شجاعیزند، علیرضا (1394). ضرورت و امکان سنجش دینداری. مطالعات اجتماعی ایران، 9(3)، 110ـ131.
- طباطبائی، سیدمحمدحسین (1388الف). شیعه در اسلام. قم: بوستان کتاب.
- طباطبائی، سیدمحمدحسین (1388ب). قرآن در اسلام. قم: بوستان کتاب.
- کرسول، جان (1391). پویش کیفی و طرح پژوهش: انتخاب از میان پنج رویکرد. ترجمة حسن داناییفرد و حسین کاظمی. تهران: صفار.
- کلانتری، عبدالحسین و دیگران (1400). مطالعة کیفی مکانیزمهای یادآوری و غفلت از مرگ. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 10(4)، 1ـ20.
- کمپانی، فضلالله (1351). ماهیت و منشأ دین. تهران: فراهانی.
- گیدنز، آنتونی (1386). جامعهشناسی. ترجمة حسن چاوشیان. تهران: نشر نی.
- محمدپور، احمد (1400). ضد روش: زمینههای فلسفی و رویههای عملی در روششناسی کیفی. تهران: لوگوس.
- مصباح، مجتبی (1395). مبانی اندیشة اسلامی 4: فلسفة اخلاق. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- مطهری، مرتضی (1378). آزادی معنوی. تهران: صدرا.
- مطهری، مرتضی (1384). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
- ملکیان، مصطفی (1387). دین و اخلاق. آیین مهر، 16، 13ـ16.
- همیلتون، ملکم (1389). جامعهشناسی دین. ترجمة محسن ثلاثی. تهران: ثالث.
- یاریبیگی درویشوند، محمد و دیگران (1403). طراحی و ارزیابی الگوی سنجش دینداری با رهیافت بومی؛ با تأکید بر بعد معرفتی. نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان، 14(1)، 38ـ65.
References:
- Berger, peter L. (1967). The sacred Canopy: Elements of a Sociological Theory of Religion. New York: Doubleday and Co.
- Durkheim, E. (1915). The Elementary Forms of the Religious life. London: Allen and Unwin.
- Luckmann, T. (1963). On Religion in Modern Society: Individual Consciousness, World View, Institution. Journal for the Scientific Study of Religion. 2 (2), 147-162.
- The American Heritage College Dictionary. (2002). Fourth Edition. Boston: Houghton Mifflin Company.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Seyed Ghora, Mohammad, yaribeygi darvishvand, Mohammad, Ja’fari Kafiabad, Saber, vahidi asl, mahdi.(2025) The Typology of Holistic Religiosity in Practice; A Case Study of Elite Students at Tehran and Sharif Universities. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 15(4), 30-49 https://doi.org/10.22034/marefatefarhangi.2024.5000729
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohammad Seyed Ghora; Mohammad yaribeygi darvishvand; Saber Ja’fari Kafiabad; mahdi vahidi asl."The Typology of Holistic Religiosity in Practice; A Case Study of Elite Students at Tehran and Sharif Universities". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 15, 4, 2025, 30-49
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Seyed Ghora, M, yaribeygi darvishvand, M, Ja’fari Kafiabad, S, vahidi asl, M.(2025) 'The Typology of Holistic Religiosity in Practice; A Case Study of Elite Students at Tehran and Sharif Universities', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 15(4), pp. 30-49
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Seyed Ghora, M, yaribeygi darvishvand, M, Ja’fari Kafiabad, S, vahidi asl, M. The Typology of Holistic Religiosity in Practice; A Case Study of Elite Students at Tehran and Sharif Universities. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 15(4): 30-49