The emergence of the issue of "reconstruction of cultural structures" turns the related findings of the past into scientific funds that can be open the way for the development and production of ideas about this issue. This article does not aim to provide a summary of the past findings, but rather seeks to interpret the conducted studies from the perspective of the reconstruction of cultural structures. After building a conceptual framework to determine sources through interviews and exploratory studies, the research combines the results and findings using the metasynthesis method and the seven-step strategy of Sandelowski and Barroso. The findings are classified in the two unifying codes of "attention to formal structures" and "attention to informal structures". The first category shows "descriptive", "pathological", "objective" and "evolutionary" approaches in expressing "obstacles", "principles" and "solutions of transformation" in the cultural organization. The data in the second category either have a "descriptive" approach as in the past or deal with the "principles" and "obstacles of cultural transformation" with an "evolutionary" approach. Finally, the shortcomings of the studies on the reconstruction of cultural structures have been pointed out.
Title :فراترکیب مطالعات مرتبط با بازسازی ساختارهای فرهنگی
Abstract:
نوظهور بودن مسئلهی «بازسازی ساختارهای فرهنگی» برای پژوهشگران، سبب میشود توجه به یافتههای پژوهشی صورتگرفته در حوزههای مرتبط با این مسئله بهمثابهی سرمایههای علمی موجود در این مسیر، راهگشای گسترش دانش و زمینهساز تولید یا توسعه نظریات و تفسیرهای جدید دربارهی بازسازی ساختارهای فرهنگی در آینده باشد. این نوشتار نه با هدف ارائهی خلاصهای از یافتههای گذشته، بلکه به منظور ترکیب و تفسیر آنها به بازخوانی مطالعات صورتگرفته از منظر بازسازی ساختارهای فرهنگی میپردازد. به منظور مطالعهی نتایج پژوهشهای مرتبط با مسئلهی بازسازی ساختارهای فرهنگی، از روش «فراترکیب» بهمثابهی یک شیوهی روشمند و علمی در تحلیل یافتههای پیشین ـ برخلاف روشهای مرسوم پیشینهشناسی ـ استفاده میشود. در این تحقیق پس از ساخت چارچوبی مفهومی از طریق مصاحبهها و مطالعات اکتشافی، برای تعیین منابع، نتایج یافتهها با استفاده از روش «فراترکیب» و راهبرد هفتمرحلهای سندلوسکی و باروسو ترکیب میشوند. یافتهها در دو کد یکپارچهکنندهی «توجه به ساختارهای رسمی» و «توجه به ساختارهای غیررسمی» طبقهبندی میشوند. توجه به ساختارهای رسمی و سازمانی در این آثار، یا رویکردی «توصیفی» دارند و یا از رویکردی «آسیبشناسانه» نسبت به ساختارهای رسمی و سازمانی برخوردارند و یا رویکردی «غایتمدارانه» داشته و یا با رویکردی «تحولگرایانه» به بیان «موانع»، «اصول» و «راهکارهای تحول» در سازمان فرهنگی پرداختهاند. توجه به ساختارهای غیررسمی در این آثار نیز یا مانند گذشته رویکردی «توصیفی» دارد و یا با رویکردی «تحولگرایانه» به «اصول» و «موانع تحول فرهنگی» پرداخته است. در نهایت نیز به برخی کاستیها در حوزهی مطالعات بازسازی ساختارهای فرهنگی اشاره گردیده است.
آزاد ارمکی، تقی و نوح منوری، 1391، «تحلیل محتوای سیاستهای فرهنگی ایران، بر اساس قانون اساسی؛ سند سیاستهای فرهنگی و برنامۀ پنجم توسعه»، راهبرد اجتماعی فرهنگی، ش3، ص7ـ37.
ازکیا، مصطفی و محمود توکلی، 1385، «فراتحلیل مطالعات رضایت شغلی در سازمانهای آموزشی»، علوم اجتماعی، ش27، ص1ـ26.
اسکات، جان و خوزه لوپز، 1391، ساختار اجتماعی، ترجمة یوسف صفاری، تهران، آشیان.
اسمیت، فیلیپ، 1391، درآمدی بر نظریة فرهنگی، ترجمه حسن پویان، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی.
بارکر، کریس، 1387، مطالعات فرهنگی: نظریه و عملکرد، ترجمة نفیسه حمیدی و مهدی فرجی، تهران، پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
بلیکی، نورمن، 1384، طراحی پژوهشهای اجتماعی، ترجمة حسن چاوشیان، تهران، نشر نی.
بهمنی خدنگ، محمدرضا و مهدی مولایی آرانی، 1393، «مهندسی فرهنگی و الگوی تعامل سازمانهای فرهنگی کشور»، دین و سیاست فرهنگی، ش1، ص173ـ191.
پارسانیا، حمید، 1390، روششناسی انتقادی حکمت صدرایی، قم، کتاب فردا.
جبرئیلیفرد، حسین، 1398، «تأثیر اندازة سازمان بر مدیریت تحـول»، پژوهش در حسابداری و علوم اقتصادی، ش6، ص33ـ41.
چلبی، مسعود، 1375، جامعهشناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران، نشر نی.
حسینی، سیداحمد، 1384، طرح ساماندهی فعالیتهای فرهنگی دستگاهها و نهادهای غیردولتی فرهنگی، تهران، دبیرخانة شورای عالی انقلاب فرهنگی.
حفیظی، علیرضا و همکاران، 1399، «ارائة مدل تغییر فرهنگ سازمانی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی»، مطالعات رفتاری در مدیریت، ش21، ص1ـ16.
دارایی، اسماعیل و زهره اسماعیلی، 1388، «اصول حاکم بر پرورش فرهنگ اسلامی بهعنوان مهمترین پیشنیاز مهندسی مجدد فرهنگی»، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، ش 42، ص163ـ187.
رجبزاده، احمد، 1380، «انگارة نظری فرهنگ و الزامات برنامهای آن»، فرهنگ عمومی، ش22، ص64ـ76.
رحیمپور ازغدی، حسن، 1385، «مهندسی فرهنگی؛ فرهنگ عمومی تا خردهفرهنگها را شامل میشود»، مهندسی فرهنگی، ش6 و 7، ص15ـ18.
رشاد، علی اکبر، 1386، «مهندسی فرهنگ و مهندسی فرهنگی (ماهیت، مبانی و مسائل)»، زمانه، ش58، ص4ـ13.
رضایی، مصطفی، 1393، «تغییر و تحول در سازمانهای رسانهای»، کتاب مهر، ش14، ص56ـ79.
ریتزر، جورج، 1374، نظریههای جامعهشناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی.
سنجقی، محمدابراهیم، 1378، «چرایی تحول در سازمان»، تحول اداری، ش23، ص33ـ45.
سیدمن، استیون، 1386، کشاکش آرا در جامعهشناسی، ترجمة هادی جلیلی، تهران، نشر نی.
سیدنقوی، میرعلی و سیدمحمد میرتقیان رودسری، 1393، «بررسی شکاف میان اخلاق سازمانی حاکم و اخلاق سازمانی کلامی»، مطالعات مدیریت گردشگری، ش27، ص47ـ92.
صدیق اورعی، غلامرضا، 1398، مبانی جامعهشناسی (مفاهیم و گزارههای پایه)، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
عابدی، احمد و همکاران، 1385، «درآمدی بر روش پژوهش فراتحلیل در تحقیقات آموزشی»، حوزه و دانشگاه، ش49، ص121ـ140.
عرب اسدی، حسین و کمیل رودی، 1388، «تغییر ساختار سازمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مقدمة اثربخشی مدیریت فرهنگ»، مهندسی فرهنگی، ش27 و 28، ص48ـ60.
غلامپور آهنگر، ابراهیم، 1386، «جایگاه دولت در عرصة فرهنگ (مروری بر تئوریها و دیدگاهها)»، در: مجموعه مقالات اولین همایش ملی مهندسی فرهنگی (مقالة کنفرانس).
غلامی، رضا، 1399، «چارچوبی برای بازسازی انقلابی ساختار فرهنگی کشور»، مطالعات میان فرهنگی، ش46، ص133ـ151.
yaribeygi darvishvand, Mohammad, Seyed Ghora, Mohammad. (2026) A Metasynthesis of Studies on the Reconstruction of Cultural Structures. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 15(3), 83-104 https://doi.org/10.22034/marefatefarhangi.2024.5000728.
Mohammad yaribeygi darvishvand; Mohammad Seyed Ghora."A Metasynthesis of Studies on the Reconstruction of Cultural Structures". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 15, 3, 2026, 83-104
yaribeygi darvishvand, M, Seyed Ghora, M.(2026) 'A Metasynthesis of Studies on the Reconstruction of Cultural Structures', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 15(3), pp. 83-104
yaribeygi darvishvand, M, Seyed Ghora, M. A Metasynthesis of Studies on the Reconstruction of Cultural Structures. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2026; 15(3): 83-104