Pages:
7-20
Receive Date: 2025/04/03
Accept Date: 2025/04/03
Abstract:
Methodology is one of the prominent issues in the philosophy of social sciences and the issue of methodological individualism and collectivism is one of the controversial issues as well. Social philosophers in a formulation can be classified into three categories: individualistic, methodological collectivist, and integrated, each of which has substantiated their methodological claims. The main issue of this research is to examine the views of Ayatollah Mesbah in this formulation. The main question is: which of these three approaches is close to Ayatollah Mesbah's social ideas? Using a content analytical method this paper argues that despite the professor's defense of the individual's authenticity and denial of the true existence of society, his views can be formulated in an integrated approach. In other words, he organizes his theoretical reflections in the field of society and social phenomena through methodological individualism and collectivism. His anthropological principles about how society is formed and the role of will and authority in the development of personality, confirm the individualistic approach. But structural analyzes and the role of society in the flourishing of personality in his view show that he has adopted a holistic approach.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :فردگرایی و جمعگرایی روششناختی در علم اجتماعی از منظر آیتالله مصباحیزدی
Abstract:
مقوله روش شناسی از مسائل برجسته فلسفه علوم اجتماعی است و مسئله فردگرایی و جمع گرایی روش شناختی از جمله مسائل پرمناقشه این عرصه می باشد. فیلسوفان اجتماعی را در یک صورت بندی می توان در سه دسته فردگرایی و جمع گرایی روش شناختی و تلفیقی دسته بندی کرد که هریک، مدعیات روش شناختی خود را با شواهدی قرین ساخته اند. مسئله اصلی این پژوهش بررسی دیدگاه آیت الله مصباح در این صورت بندی است. پرسش اصلی این است که مطالعه اندیشه های اجتماعی آیت الله مصباح ما را به کدام یک از آن سه رویکرد رهنمون می سازد. این مقاله که با روش تحلیل محتوای آثار آیت الله مصباح سازمان یافته، بر این مدعاست که به رغم دفاع استاد از اصالت فرد و انکار وجود حقیقی جامعه، آرای ایشان را می توان در رویکرد تلفیقی صورت بندی نمود: به این معنا که ایشان از مسیر فردگرایی و جمع گرایی روش شناختی، تأملات نظری خود را در حوزه جامعه و پدیده های اجتماعی سازمان می دهد. مبادی انسان شناختی شکل گیری جامعه و نقش اراده و اختیار در تکوین شخصیت، مؤید رویکرد فردگرایانه است، اما تحلیل های ساختاری و نقش جامعه در شکوفایی شخصیت، شاهدی بر رویکرد کل گرایانه ایشان شمرده می شود.
References:
- پوپر، کارل، 1366، جامعه باز و دشمنان آن، تهران، خوارزمي.
- تريک، راجر، 1386، فهم علم اجتماعي، ترجمة شهناز مسميپرست، تهران، نشر ني.
- دورکيم، اميل، 1355، قواعد روش، ترجمة عليمحمد کاردان، تهران، دانشگاه تهران.
- راين، آلن، 1367، فلسفه علوم اجتماعي، ترجمة عبدالکريم سروش، تهران، علمي و فرهنگي.
- ریتزر، جورج، نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، 1374.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1380، الميزان في تفسير القرآن، قم، مؤسسة نشر اسلامي.
- کرايب، يان، 1388، نظريههاي اجتماعي مدرن، از پارسونز تا هابر ماس، ترجمة عباس مخبر، تهران، آگاه.
- کرون، جيمز، 1390، جامعهشناسي مسايل اجتماعي (چگونه مسايل اجتماعي را حل کنيم)، ترجمة مهرداد نوابخش و فاطمه کرمي، تهران، جامعهشناسان.
- کلمن، جیمز، 1377، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر نی.
- کوزر، لوئيس، 1380، زندگي و انديشه بزرگان جامعهشناسي، ترجمة محسن ثلاثي، تهران، علمي و فرهنگي.
- گولد، جوليوس، ويليام ل. کولب، 1376، فرهنگ علوم اجتماعي، تهران، مازيار.
- لوپژ، خوزه و جان اسکات، 1385، ساخت اجتماعي، ترجمة حسن قاضيان، تهران، نشر ني.
- ليتل، دانيل، 1381، تبيين در علوم اجتماعي، ترجمة عبدالکريم سروش، تهران، صراط.
- مصباح يزدى، محمدتقى، 1391الف، اخلاق در قرآن، تحقيق و نگارش محمدحسين اسکندري، قم، مؤسسة آموزشى و پژوهشى امام خمينى.
- ـــــ ، 1394، اخلاق در قرآن، تحقيق و نگارش محمدحسين اسکندري، قم، مؤسسة آموزشى و پژوهشى امام خمينى.
- ـــــ ، 1377، حقوق و سياست در قرآن، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ـــــ ، 1388 ب، پيام مولا از بستر شهادت، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ـــــ ، 1388 الف، جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن، تهران، شرکت چاپ و نشر بينالملل.
- ـــــ ، 1391ب، پند جاويد، قم، مؤسسة آموزشى و پژوهشى امام خمينى.
- ـــــ ، 1393الف، انسانسازي در قرآن ، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ـــــ ، 1393ب، اصلاحات ريشهها و تيشهها، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- مطهري، مرتضي، 1376، جامعه و تاريخ، تهران، صدرا.
-
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
golestani, Sadegh.(2025) Methodological Individualism and Collectivism in the Social Sciences from the Perspective of Ayatollah Mesbah Yazdi. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 13(1), 7-20
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sadegh golestani."Methodological Individualism and Collectivism in the Social Sciences from the Perspective of Ayatollah Mesbah Yazdi". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 13, 1, 2025, 7-20
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
golestani, S.(2025) 'Methodological Individualism and Collectivism in the Social Sciences from the Perspective of Ayatollah Mesbah Yazdi', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 13(1), pp. 7-20
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
golestani, S. Methodological Individualism and Collectivism in the Social Sciences from the Perspective of Ayatollah Mesbah Yazdi. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 13(1): 7-20