Pages:
7-26
Receive Date: 2025/04/03
Accept Date: 2025/04/03
Abstract:
Social actions are influenced by the values that govern a society. Hence, the transformation of social action is a function of change in social values. Meanwhile, family is one of the important centers of changing values in society which causes in other areas of social life. Changes in family values are among the important components of the cultural system of society knowing which plays a role in identifying social changes. As an action, low rate of fertility is also affected by changes in family values. Fertility is a family issue, therefore any change in family values can change fertility. This paper seeks to investigate the role that family value changes play in reducing fertility in Iranian families. Data collection is documentary and library-based, and the descriptive- analytical method has been used for data analysis. However, to document the findings, the secondary analysis of statistics and the results of previous researches have also been used. Findings indicate that changes in family values affect fertility through the spread of individualism, devaluation of children, decreased sexual preference, weakness of religious beliefs, change in the value of marriage and increase in consumerism.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تغییرات ارزشی خانواده و نقش آنها در کاهش باروری در خانواده ایرانی
Abstract:
کنش های اجتماعی متأثر از ارزش های حاکم بر جامعه است. ازاین رو، دگرگونی کنش اجتماعی تابعی از تغییر ارزش های اجتماعی است. در این میان، خانواده یکی از کانون های مهم تغییرات ارزشی جامعه است که تغییرات آن در سایر حوزه های زندگی اجتماعی خود را نشان می دهد. دگرگونی های ارزشی خانواده ، از مؤلفه های مهم نظام فرهنگی جامعه است که شناخت آنها، در شناسایی دگرگونی های اجتماعی نقش دارد. کاهش باروری، به مثابه یک کنش، نیز متأثر از دگرگونی ارزش های خانوادگی است. باروری، رخدادی است که درون خانواده اتفاق می افتد؛ هرگونه تغییر در ارزش های خانواده، می تواند این رخداد را دگرگون سازد. این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که تغییرات ارزشی خانواده، چه نقشی در کاهش باروری در خانواده ایرانی دارد؟ گردآوری داده ها، اسنادی و کتابخانه ای بوده و برای پردازش آنها، از روش توصیفی و تحلیلی بهره برده است. با این حال، برای مستند سازی یافته ها از روش تحلیل ثانویه آمار ها و نتایج پژوهش های پیشین نیز استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از این است که تغییرات ارزشی خانواده، از طریق گسترش فردگرایی، کاهش ارزش فرزندان، کاهش ترجیح جنسی، ضعف باورهای دینی، تغییر ارزش ازدواج و افزایش مصرف گرایی بر باروری مؤثر می باشد.
References:
- ابوالحسن تنهایی، حسین و عالیه شکربیگی، 1387، «جهانيشدن، تجددگرایی و خانواده در ایران: گذار یا فروپاشی»، جامعهشناسی (دانشگاه آزاد اسلامي آشتیان)، ش 11، ص 33-55.
- افشارکهن، جواد و رسول صادقی، 1385، «تعامل جمعیت و نظام اجتماعی رویکردی جامعه شناختی به مسئله جمعیت»، نامه انجمن جمعیتشناسی ایران، ش2، ص 195-217.
- ایدر، نبیالله و امیرعلی درستی، 1391 «بررسی تأثیر اطلاعات و نگرشهای جمعیتی بر رفتارهای باروری فرهنگیان شهرستان شوشتر»، علوم اجتماعی (دانشگاه آزاد اسلامي شوشتر)، ش 18، ص 199-226.
- اینگلهارت، رونالد، 1373، تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمة مریم وتر، تهران، کویر.
- ـــــ ، 1385، «جهانيشدن و ارزشهای پسامدرن»، ترجمة حامد حاجی حسینی، راهبرد یاس، ش 6، ص 309-326.
- آزادارمكي، تقي و همكاران، 1379، «بررسی تحولات اجتماعی و فرهنگی در طول سه نسل خانواده تهرانی: با تأکید بر مقایسه مراسم، آداب و کارکردهای حمایتی»، نامه علوم اجتماعی، ش 16، ص 3ـ29.
- آزادارمکی، تقی و احمد غیاثوند، 1383، جامعهشناسی تغییرات فرهنگی در ایران، تهران، آن.
- برکاتی، سیدحامد، 1399، «کاهش ۴۰ درصدی ازدواج در کشور: مصاحبه با مدیرکل سلامت، جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت»، در: eghtesaad24.ir/fa/news
- بیات، عبدالرسول، 1381، فرهنگ واژهها: درآمدی بر مکاتب و اندیشههای معاصر، چ دوم، قم، مؤسسة اندیشه و فرهنگ دیني.
- چپل، دیوید، 1388، خانوادهها در دنیای امروز، ترجمة محمدمهدی لبیبی، تهران، افکار.
- حاضری، علیمحمد، 1380، «مسائل اجتماعی متأثر از تعارض ارزشها در دوران گذار»، نامه انجمن جامعهشناسی ایران، ش4، ص 41-53.
- حسینی، حاتم و بلال بگی، 1393، «تعیینکنندههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیتشناختی تمایلات فرزندآوری زنان همسردار مراجعهکننده به مراکز بهداشتی ـ درمانی همدان 1391»، ماهنامه دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، ش 1، ص 35-43.
- حسینی، حاتم، 1386، درآمدی بر جمعیتشناسی اقتصادی ـ اجتماعی و تنظیم خانواده، چ سوم، همدان، دانشگاه بوعلی سينا.
- سازمان ثبت احوال کشور: دفتر آمار و اطلاعات جمعیتي و مهاجرت، 1396، سالنامه آمارهای جمعیتی سال 1395، تهران، مرتضوی.
- سازمان ثبت احوال كشور، 1398، سالنامه آمارهای جمعیتی سال 1397، تهران، مرتضوی.
- سرایی، حسن و سجاد اوجاقلو، 1392، «مطالعه نسلی تغییر ارزش ازدواج در ایران: مطالعه موردی زنان شهر زنجان»، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، ش4، ص 19-41.
- سیدمیرزایی، سیدمحمد، 1377، «انتقال جمعیتی؛ علل و نتایج اقتصادی و اجتماعی آن»، نامه علوم اجتماعی، ش12، ص 69-89.
- شالچی، وحید، 1386، «سبک زندگی جوانان کافی شاپ»، تحقیقات فرهنگی، ش۱، ص 93-115.
- شورای فرهنگ عمومی، 1390، طرح بررسی و سنجش شاخصهای فرهنگ عمومی کشور (شاخصهای غیرثبتی شهر تهران)، تهران، شورای فرهنگ عمومی کشور.
- صدیق، اسماعیل، ۱۳۸۲، جامعهشناختی تحولات فرهنگی ـ ارزشی خانواده در شهر تهران، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.
- عرفانی، امیر، 1392الف، «باروری در ایران و شهر تهران: میزانها، روندها و تفاوتها»، مطالعات جمعیتی، ش1، ص 87-107.
- ـــــ ، 1392ب، «زنگ خطر کاهش باروری در تهران به صدا درآمده»، در: http://population-studies.blogfa.com/post/215
- علیاحمدی، امید، 1389، تحولات معاصر خانواده در شهر تهران، تهران، شهر.
- عیوضی، غلامحسن، 1388، «سبک زندگی تلویزیونی و مصرف»، زنان و خانواده، ش 16، ص 143-167.
- فوکویاما، فرانیسس، 1379، پایان نظم: سرمایه اجتماعی و حفظ آن، تهران، جامعه ایرانیان.
- کاظمیپور، شهلا، 1388، « سنجش نگرش جوانان نسبت به ازدواج و شناخت آثار و پیامدهای آن با تأکید بر ازدواجهای دانشجویی»، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، ش 42، ص 75-95.
- کتابی، احمد، 1377، درآمدی بر اندیشهها و نظریههای جمعیتشناسی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگي.
- گاردنر، ویلیام، 1386، جنگ علیه خانواده، ترجمة معصومه محمدی، قم، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.
- گیدنز، آنتونی، 1381، جامعهشناسی، ترجمة منوچهر صبوری، چ هفتم، تهران، نشر ني.
- گیلیس، مالکوم و همكاران، 1379، اقتصاد توسعه، ترجمة غلامرضا آزاد ارمکی، تهران، نشر ني.
- لبیبی، محمدمهدی، 1392، «نگرشی نوین به تحول ارزشهاي خانوادگی در ایران»، نامه علوم اجتماعی، ش64، ص 32-37.
- لوکاس، دیوید و میر پاول، 1384، درآمدی بر مطالعات جمعیتی، ترجمة حسین محمودیان، چ دوم، تهران، دانشگاه تهران.
- لیتل، دانیل، 1381، تبیین در علوم اجتماعی: درآمدی بر فلسفه علم الاجتماع، ترجمة عبدالکریم سروش، تهران، طلوع آزادی.
- محزون، علیاکبر، 1393، «تشریح دلایل رشد منفی ازدواج و میانگین سن ازدواج در کلانشهرها»، در: mehrnews com/news
- محسنی، منوچهر، 1379، بررسی آگاهیها، نگرشها و رفتارهای اجتماعی ـ فرهنگی در ایران، تهران، شورای فرهنگ عمومي.
- ـــــ ، 1386، بررسی در جامعهشناسی فرهنگی ایران، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
- محمدی شکیبا، عباس، 1379، نظرسنجی از شهروندان تهرانی درباره منافع فردی و جمعی، تهران، مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامهای صداوسیما.
- محمودیان، حسین و همكاران، 1388، «زمینههای کمفرزندی در استان کردستان: مطالعه موردی شهر سقز»، نامه انجمن جمعيتشناسي ايران، ش8، ص85ـ 122.
- منصوریان، محمدکریم و اعظم خوشنویس، 1385، «ترجیحات جنسی و گرایش زنان همسردار به رفتار باروری: مطالعه موردی شهر تهران»، علوم اجتماعی و انسانی (دانشگاه شیراز)، ش47، ص 130-146.
- ویتز، پل، 1383، «پاسخ دین و دولت در قبال بحران خانواده»، سیاحت غرب، ش 9، ص 75-85.
- هوفستده، گرتها، 1387، فرهنگها و سازمانها، برنامهریزی ذهن، ترجمة علیاکبر فرهنگی و اسماعیل کاووسی، تهران، پژوهشکدة تحقیقات استراتژیک.
- Abbasi-Shavazi, M. et al, 2011, “The Fertility Transition In Iran: Revolution And Reproduction”, Canadian Studies In Population, v. 38, n. 1–2, p 203-205.
- Abbasi-Shavazi, M. J. And P. Mcdonald, 2005 “National And Provincial-Level Fertility Trends In Iran:1972-2000”, Working Paper In Demography, n. 94, p 1-42.
- Caldwell, J. C. 1982, Theory Of Fertility Decline, New York, Academic Press.
- Erfani, A & Beaujot, R, 2006, “Familial Orientations And The Rationales For Childbearing Behavior”, Canadian Studies In Population, v. 33, n. 1, p 49-67.
- Goldsheider, G, And P. R,Uhlenderg, 1970, “Minority Group Status And Fertility”, The American Journal Of Sociology, v. 74, n. 4, p 361-372.
- Jensen, Robert And Rebecca Thornton, 2003, “Early Femaile Marriage In The Developing World”, Gender And Development, v. 11, n. 2, p 9-19.
- Lesthaeghe, Ron, 1983, “A Century Of Demographic And Cultural Change In Westerneurope: An Exploration Of Underlying Dimensions”, Population And Development Review, v. 9, n. 3, p 411-435.
- Poston, Dudley L. Jr. ,Chiung-Fang Chang And Hong Dan, 2006, “Fertility Differences Between Majority And Minority Nationality Groups In China”, Population Research And Policy Review, v. 25, n. 1, p 67-101.
- Van De Kaa,D. J. 1998, “Post Modern Fertility Preferences: From Changing Value Orientation To New Behaviour”; Population and Development Review, v. 27, n. 74, p 290-331.
- Weeks,John. R, 2002, Population:An Introdution To Concepts And Issues ,Seventh Edition,Wadsworth Publishing Company.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
cheraghi, Esmaeeil.(2025) The Changes of Family Values and their Role in Reducing Fertility in the Iranian Families. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 12(2), 7-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Esmaeeil cheraghi."The Changes of Family Values and their Role in Reducing Fertility in the Iranian Families". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 12, 2, 2025, 7-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
cheraghi, E.(2025) 'The Changes of Family Values and their Role in Reducing Fertility in the Iranian Families', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 12(2), pp. 7-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
cheraghi, E. The Changes of Family Values and their Role in Reducing Fertility in the Iranian Families. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 12(2): 7-26