During the recorded history of persuasion, various forms of persuasion have been developed that have been used in religious propagation. Although the existing methods are analysed and explained based on efficiency and effectiveness, it is also necessary to examine the ethicality of each method. Accordingly, using a research method based on data-based analysis, this paper aims to provide a model of ethical indicators to assess the methods of persuasion in religious issues. The introduction of the proposed model is based on the ethical pillars, principles and indicators of persuasion, so that in the transmitter's pillar, the principles of the intent of the benefactor and his integrity; in the message area, the principles of strength and transparency, and in the field of the recipient, the principles of respect for human dignity and considering the level of audience’s comprehension are addressed. For each of these principles, the related ethical indicators such as the cnsistency of word and behavior, fairness, imparting knowledge, source reliability, creating selection opportunities, and avoidance of degradation are extracted. Finally, by presenting the above model, five persuasive ways of reasoning, repetition, creating hope, creating fear, and creating need are evaluated ethically.
Title :طراحی الگوی شاخصهای اخلاقی در کاربست شیوههای اقناع در مسائل دینی
Abstract:
در طول تاریخ مدون اقناع، شیوه های متعدد اقناعی شکل گرفته که در تبلیغات دینی کاربرد داشته است. اگرچه شیوه های موجود بر اساس کارآمدی و اثربخشی تحلیل و تبیین شده، بررسی میزان اخلاقی بودن هر شیوه نیز ضروری است. این پژوهش با چنین مبنایی درصدد است با روش پژوهشی تحلیل داده بنیاد، الگوی شاخص های اخلاقی را جهت سنجش شیوه های اقناع در مسائل دینی ارائه نماید که معرفی الگوی مورد نظر، بر محور ارکان، اصول و شاخص های اخلاقی اقناع است؛ بدین گونه که در رکن فرستنده، اصول نیت خیر و صداقت وی، در ناحیهی پیام، اصول استحکام و شفافیت، و در حوزهی گیرنده، اصول توجه به کرامت انسانی و رعایت سطح فهم مخاطب قرار گرفته و برای هر کدام از اصول یادشده، شاخص های مرتبط اخلاقی نظیر هماهنگی گفتار و رفتار، انصاف، آگاهی بخشی، اعتبار منبع، ایجاد فرصت انتخاب و پرهیز از تخریب، استخراج شده است. در نهایت با ارائهی الگوی فوق، پنج شیوهی اقناعی استدلال، تکرار، امیدآفرینی، ایجاد ترس و ایجاد نیاز، مورد ارزیابی اخلاقی واقع شده اند.
ابنشعبه حرانى، حسن، 1363، تحفالعقول عن آلالرسول، قم، جامعه مدرسين.
ارنسون، اليوت، 1389، روانشناسی اجتماعي، ترجمة حسين شكركن، تهران، رشد.
استَن، الكسيس، 1396، نظريهها و پژوهشهاي ارتباط جمعي، ترجمة نعيم بديعي، تهران، همشهري، محمدحسین الياسي، 1388، «مبانی نظری و عملی اقناع و مجابسازی»، مطالعات بسیج، ش 45، ص 41-71.
فرام بستانى، فواد، 1375، فرهنگ ابجدي، تهران، اسلامي.
آدمي، محمد، 1393، اصول حقوق ارتباطات در اسلام، تهران، دفتر مطالعات و برنامهريزي رسانهها.
بوسَليكى، حسن، 1391، «اخلاق تبليغ دين در عصر حاضر؛ ارزشها و معضلها: بايستههاى اخلاقى تبليغ دين از منظر آيتالله جوادى آملى»، اسراء، ش 13، ص 171-201.
پاشنك، نسترن و مسعود تارانتاش، 1393، «بررسی مدلی به منظور ارزیابی کیفیت اصول اخلاقی در ارتباطات اقناعی»، مطالعات رسانهاي، ش 26، ص 127-138.
پراتکانیس، آنتونی و الیوت آرُنسون، 1379، عصر تبلیغات؛ استفاده و سوءاستفاده روزمره از اقناع، ترجمة محمدصادق عباسی، تهران، سروش.
تميمىآمدى، عبدالواحد، 1410ق، غررالحكم و دررالكلم، قم، دارالكتاب الإسلامي.
تهراني، مجتبي، 1385، اخلاق الهي، زير نظر علیاكبر رشاد، تهران، پژوهشگاه فرهنگ انديشه اسلامي.
جاوث، گارث و ويكتوريا ادانل، 1396، تبليغات و اقناع، ترجمة حسين افخمي، تهران، همشهري.
جوادی آملی، عبدالله، 1386-1389، تفسير موضوعي قرآن كريم، قم، اسراء.
ـــــ ، 1388-1389، تسنيم، قم، اسراء.
ـــــ ، 1388، نسيم انديشه: دفتر اول، قم، اسراء.
جی استربرگ، كريستين، 1384، روشهای تحقيق كيفی در علوم اجتماعي، ترجمة احمد احمدپور و علی شماعي، يزد، دانشگاه يزد.
حسنزاده، رضا، 1385، روشهای تحقيق در علوم رفتاري، تهران، ساوالان.
حسيني خامنهاي، سيدعلي، 1371، نرمافزار حدیث ولایت «مجموعه رهنمودهای مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای»، قم، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
حقيقي، رضا، 1386، فرهنگ و دیپلماسی، تهران، المهدی.
حكيم آرا، محمدعلي، 1393، ارتباط متقاعدگرايانه در تبليغ، تهران، سمت.
ـــــ ، 1390، ارتباطات متقاعدگرايانه و تبليغ، تهران، سمت.
رهبر، محمدتقی، 1371، پژوهشي در تبلیغ، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
زمخشري، محمود، 1386، مقدمة الأدب، تهران، مؤسسة مطالعات اسلامی دانشگاه تهران.
Hajipour, Hosein, Sadeghi, Hadi. (2026) Designing the Model of Ethical Indicators in the Application of Persuasion Techniques in Religious Issues. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 9(2), 23-43
Hosein Hajipour; Hadi Sadeghi."Designing the Model of Ethical Indicators in the Application of Persuasion Techniques in Religious Issues". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 9, 2, 2026, 23-43
Hajipour, H, Sadeghi, H.(2026) 'Designing the Model of Ethical Indicators in the Application of Persuasion Techniques in Religious Issues', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 9(2), pp. 23-43
Hajipour, H, Sadeghi, H. Designing the Model of Ethical Indicators in the Application of Persuasion Techniques in Religious Issues. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2026; 9(2): 23-43