Pages:
41-57
Receive Date: 2025/04/05
Accept Date: 2025/04/05
Abstract:
Interpretation of social interaction is a major concern of sociologists who have communicable and phenomenological approaches. Every one of these approaches has specific epistemic foundations. Sadr's philosophy, with its own different anthropological, has a great capacity to realize and interpret the social interaction. This paper studies the issue by an analytical method. In Sadr's philosophy, human being is "bodily in its origination" (jismaniyyat al-huduth) who will become a kind of human by inner movement and external factors, depending on the amount of actualization of the innate nature and intellect, or the overcoming of nature and instinct. Wild, social, and innate civilized human are among these kind of humans that bring three types of sensual, imaginary and intellectual culture by interactive exploitation, mutual service and love-based interaction models. Paying attention to the social context of different types of human beings and triple types of meaning (mental, related, and real) will make a several interpretation of social interaction, which some of them are as follows, an interpretation based on the intention of the actor, interpretation based on the social convention and its critical evaluation based on real meanings.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تفسیر کنش متقابل اجتماعی بر مبنای انسانشناسی صدرایی
Abstract:
تفسیر کنش متقابل اجتماعی، دغدغهی اساسی بسیاری از جامعه شناسان است که دارای رویکردهایی از جمله تفهمی و پدیدارشناختی هستند. هر یک از این رویکردها، بر مبانی معرفتی ویژه ای استوار است. حکمت صدرایی، با نظریهی انسان شناختی متفاوت، ظرفیت فراوانی برای فهم و تفسیر کنش متقابل اجتماعی دارد. این موضوع، در این پژوهش با روش تحلیلی، مورد بررسی قرار گرفته است. از منظر حکمت صدرایی، انسان جسمانیة الحدوث بوده که با حرکت درونی و تحت تأثیر عوامل خارجی، بسته به میزان به فعلیت تبدیل شدن فطرت و عقل، یا غلبه طبیعت و غریزه، به انواعی از انسان تبدیل می شود. انسان وحشی، اجتماعی و متمدن بالفطره از این جمله اند که با مدل های تعاملی استثماری، استخدام متقابل و تعامل مبتنی بر محبت و احسان، سه گونه فرهنگ حسی خیالی، وهمی و عقلانی را به ارمغان می آورند. توجه به بستر اجتماعی انواع انسان و سنخ های سه گانه معنا (ذهنی، اعتباری و حقیقی)، تفسیر کنش متقابل دارای سطوحی خواهد بود که از تفسیر بر مبنای قصد و نیت کنشگر، تفسیر بر اساس اعتباریات اجتماعی و ارزیابی انتقادی آن، بر مبنای معانی حقیقی، از آن جمله است.
References:
- ابراهیمیپور، قاسم، 1393، «کنش متقابل اجتماعی از منظر علامه طباطبائی»، معرفت فرهنگی اجتماعی، ش 19، ص 19-40.
- بنتون، تد و یان کرایب، 1384، فلسفه علوم اجتماعی؛ بنیادهای فلسفی تفکر اجتماعی، ترجمة شهناز مسمیپرست و محمود متحد، تهران، نشر آگه.
- پارسانیا، حمید، 1392، جهانهای اجتماعی، چ دوم، قم، کتاب فردا.
- پارسانیا، حمید و مهدی سلطانی، 1390، «بازخواني جهانهاي اجتماعي جامعهشناسي پديدهشناختي بر اساس حکمت متعاليه»، معرفت فرهنگي اجتماعي، ش 1، ص 107-128.
- ـــــ ، 1395، «بازخوانی انتقادی عملگرایی اجتماعی جورج هربرت مید برمبنای حکمت متعالیه»، دین و سیاست فرهنگی، ش 6، ص 138-167.
- جوادی آملی، عبدالله، 1384، حیات حقیقی انسان در قرآن، تحقیق غلامعلی امین دین، چ دوم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1389، جامعه در قرآن، تحقیق مصطفی خلیلی، چ سوم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1386، شریعت در آیینه معرفت، تحیقیق حمید پارسانیا، چ پنجم، قم، اسراء.
- جوادی، علی و همكاران، 1395، «مناشی و بنیادهای فلسفی فرهنگ از منظر حکمت متعالیه»، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، ش 4، ص563-582.
- خورشیدی، سعید، 1390، «صورتبندی نظریه فرهنگ صدرایی با الهام از دیدگاههای استاد حجتالاسلام پارسانیا»، معرفت فرهنگی اجتماعی، ش 9، ص 129-152.
- ریتزر، جرج، 1393، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، ترجمة محسن ثلاثی، چ نوزدهم، تهران، علمی.
- ریتزر، جرج، 1389، مبانی نظریه جامعهشناختی و ریشههای کلاسیک آن، ترجمة شهناز مسمیپرست، تهران، نشر ثالث.
- طباطبائی، سيدمحمدحسین، 1387، اصول فلسفه و روش رئالیسم، چ دوم، قم، بوستان کتاب.
- ـــــ ، بيتا (الف)، مجموعة رسائل العلامة الطباطبائي، تحقیق و تصحیح صباح ربیعی، قم، انتشارات باقیات.
- ـــــ ، بيتا (ب)، نهایةالحکمه، چ دوازدهم، قم، جامعه مدرسین.
- فارابی، ابونصر محمد، 1379، سیاست مدنیه، ترجمه و تحشیه از سیدجعفر سجادی، چ سوم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- کرایب، یان، 1388، نظریه اجتماعی مدرن؛ از پارسونز تا هابرماس، ترجمة عباس مخبر، چ پنجم، تهران، نشر آگه.
- مصباحیزدی، محمدتقی، 1391، اخلاق در قرآن، تحقیق محمدحسین اسکندری، 3 جلدی، چ پنجم، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ـــــ ، 1383، آموزش فلسفه، 2جلدی، چ چهارم، تهران، امیرکبیر.
- مطهری، مرتضی، 1377، مجموعه آثار شهید مطهری، 29 جلدی، چ هشتم، تهران – قم، صدرا.
- وبر، ماکس، 1374، اقتصاد و جامعه، ترجمة عباس منوچهری و همكاران، تهران، مولی.
- وینچ، پیتر، 1372، ایده علم اجتماعی و پیوند آن با فلسفه، ترجمة زیر نظر سمت، تهران، سمت.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ebrahimi pour, Ghasem, Mufid Bujnordi , Majid.(2025) Interpretation of Social Interaction Based on Sadra's Anthropology. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 9(1), 41-57
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ghasem Ebrahimi pour; Majid Mufid Bujnordi ."Interpretation of Social Interaction Based on Sadra's Anthropology". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 9, 1, 2025, 41-57
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ebrahimi pour, G, Mufid Bujnordi , M.(2025) 'Interpretation of Social Interaction Based on Sadra's Anthropology', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 9(1), pp. 41-57
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Ebrahimi pour, G, Mufid Bujnordi , M. Interpretation of Social Interaction Based on Sadra's Anthropology. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 9(1): 41-57