Pages:
43-64
Receive Date: 2025/04/05
Accept Date: 2025/04/05
Abstract:
Conventionalities and the role they play in man’s social life are considered in the different approaches used in the field of human and social sciences. Among these approaches are the monotheistic approach used in Islamic tradition and the interpretive approach used in the new Western social sciences. Examining the creative and descriptive views about social conventionalities presented by Allamah Tabatabai, a monotheistic philosopher, and the interpretive approach of Pitter Vinch, this research seeks to make explicit the way conventionalities are viewed by each of these two approaches and the similarities and diffrences between their approaches. A study of the methodological principles of these two philosophers, an analysis of their approaches to social conventionalities and a comparison between them show that, when we consider the ontological, epistemological and anthropological principles of these two thinkers, we notice that there are deep differences between them, represented in the fundamental attention given to the nature and natural perfection in Allameh Tabatabaei’s discussion about conventionalities, and in the verbal games of Vinch and the relativism adopted by him.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :امور اعتباری در توحیدگرایی و تفسیرگرایی: مقایسه اعتباریات اجتماعی در اندیشه علامه طباطبائی و پیتر وینچ
Abstract:
اعتباریات و نقش آن در زندگی اجتماعی انسان مورد مطالعه رویکردهای گوناگون حوزة علوم انسانی و اجتماعی واقع شده است. رویکرد توحیدی سنت اسلامی و رویکرد تفسیری در علوم اجتماعی نوین غربی، از جمله این رویکردهاست. این پژوهش، با بررسی نظرات ابتکاری و تفصیلی علامه طباطبائی در اعتباریات اجتماعی، به عنوان حکیمی توحیدگرا و رویکرد تفسیرگرایانه پیتر وینچ، به دنبال شناخت کیفیت توجه به اعتباریات در این دو رویکرد و وجوه تشابه و تمایز آن می باشد. مطالعه مبانی روش شناختی این دو اندیشمند، واکاوی رویکرد ایشان به اعتباریات اجتماعی و مقایسه آن با یکدیگر، این نتیجه به دست می آید که با توجه به مبانی و مبادی هستی شناسی، معرفت شناسی و انسان شناسی این دو متفکر، می توان تفاوت های عمیقی از قبیل توجه مبنایی به فطرت و کمال فطری در بحث اعتباریات علامه طباطبائی، در مقابل بازی های زبانی وینچ و نسبی گرایی مورد نظر وی، مطرح کرد.
References:
- ابراهيميپور، قاسم، 1390، «روششناسي انديشه اجتماعي دورکيم، وينچ و علامه طباطبائي»، معرفت فرهنگي اجتماعي، سال دوم، ش 4، ص103-124.
- افروغ، عماد، 1390، جزوه درسي فلسفه علوم اجتماعي، دانشگاه امام صادق: دانشکده فرهنگ و ارتباطات، چاپ نشده.
- ـــــ ، 1393، توحيدگرايي و صلح، تهران، علم.
- اکرمي، ميرجليل و تورج هاشمي، 1385، «هرمنوتيک دريچهاي به سوي شناخت»، فلسفه و کلام، ش 10، ص1-34.
- بنتون، تد و يان کرايب، 1391، فلسفه علوم اجتماعي: بنيادهاي فلسفي تفکر اجتماعي، ترجمة شهناز مسميپرست و محمود متحد، تهران، آگه.
- پارسانيا، حميد، 1389، روششناسي انتقادي حکمت صدرايي، قم، کتاب فردا.
- پزشکي، محمد، 1385، «تحليلي بر منظومه فکري و بنيانهاي انديشه سياسي علامه طباطبائي»، پگاه حوزه، ش 195، ص13.
- جوادي آملي، عبدالله، 1372، تحرير تمهيد القواعد، قم، الزهراء.
- دلانتي، گرارد، 1379، «تأويل و تفسير در علوم اجتماعي»، ترجمة محمدعزيز بختياري، معرفت، ش 35، ص109–117.
- ذکاوتي قراگزلو، عليرضا، 1378، «روششناسي علوم انساني از بيکن تا وينچ»، نامه فلسفه، ش 6، ص109-127.
- سروش، عبدالکريم، 1366، تفرج صنع، تهران، سروش.
- ـــــ ، 1376، درسهايي در فلسفه علم الاجتماع، تهران، نشر ني.
- سليماني، فاطمه، 1385، «جايگاه ادراکات اعتباري در زندگي بشري»، مشکوةالنور، ش 32 و33، ص33-55.
- شريفزاده، رحمان، 1392، «اشياء فکري، اشياي فيزيکي: پيتر وينچ و توماس کوهن»، روششناسي علوم انساني، سال نوزدهم، ش 74و 75، ص69-89.
- شوانت، توماس، 1387، «تفسيرگرايي و هرمنوتيک»، ترجمة محسن ناصريراد، روزنامه اعتماد، ش 1711، ص7.
- صرامي، سيفالله، 1385، «جايگاه ادراکات حقيقي و اعتباري در علم اصول فقه نزد علامه طباطبايي»، پژوهش و حوزه، ش 27 و 28، ص236-287.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1364، اصول فلسفه و روش رئاليسم، تهران، صدرا.
- ـــــ ، 1365، اصول فلسفه و روش رئاليسم، قم، دفتر اسلامي.
- ـــــ ، 1374، تفسير الميزان، ترجمة سيدمحمدباقر موسوى همدانى، قم، جامعة مدرسين.
- ـــــ ، 1386، بدايةالحکمه، ترجمة علي شيرواني، قم، دارالعلم.
- ـــــ، 1388، انسان از آغاز تا انجام، قم، جامعة مدرسين.
- ـــــ ، بيتا، الکبائر و الصغائر، گردآوري و تحقيق قاسم هاشمي، بيروت، موسسه الأعلمي للمطبوعات.
- کلانتري، عبدالحسين، 1386، معنا و عقلانيت در آراي علامه طباطبائي و پيتر وينچ، قم، کتاب طه.
- لاريجاني، محمدصادق، 1384، «استدلال در اعتباريات»، پژوهشهاي فلسفي کلامي، دوره ششم، ش 4(24)، ص4-30.
- لطيفي، غلامرضا، 1389، «بررسي تطبيقي آراء روششناختي ماکس وبر و پيتر وينچ»، علوم اجتماعي، ش 46، ص75-105.
- مددي، احمد، 1388، «جلسات خارج فقه مکاسب»، جلسه 39، به نقل از www.ostadmadadi.ir .
- محمدپور، احمد، 1390، روش در روش: درباره ساخت معرفت در علوم انساني، تهران، جامعهشناسان.
- مطهري، مرتضي، 1386، جهانبيني توحيدي، تهران، صدرا.
- نوروزي، رضاعلي و مهديه کشاني، 1389، «هستيشناسي از ديدگاه علامه طباطبائي و آثار و نتايج تربيتي آن»، حکمت و فلسفه، سال ششم، ش 2، ص119-1389.
- هاشمي، حميدرضا، 1387، «نظرية ادراکات اعتباري و نتايج علمي و عملي آن»، پژوهشهاي فلسفي، ش 205، ص125-157.
- وينچ، پيتر، 1372، ايده علم اجتماعي، تهران، سمت.
- Benton, Ted, 2001, Philosophy of Social Science (the Philosophical foundations of social Thought), Great Britain:Palgrave.
- Delanty, Gerand, 2003, Philosophies of Social Science “the classic and contemporary readings”, England:Open University press.
- Hutchinson, & et al, 2008, There is no such thing as a social science: in defence of Peter Winch, Great Britain: Ashgate Publishing Limited
- Moutnschi, Eleonorn, 2003, The Objects of Social Science, London, Continuum.
- Pettit, Philip, 2000, Winch’s double-edged idea of a social science, History Of The Human Sciences, Sage Publications, v. 13, N. 1, p. 63–77.
- Turner, Bryan, 2009, Social Theory, Wiley-Blackwell.
- Winch, Peter, 1990, The Idea Of a Social Science and its Relation to Philosophy, London, Routledge.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mehrabanifar, Hosein, Shoa’i, Mohammad hosein.(2025) Conventional Questions in Monotheism and Interpretivism: a Comparison between the View of Allameh Tabatabaei and the View of Pitter Vinch about Social Conventionalities. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 7(2), 43-64
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hosein Mehrabanifar; Mohammad hosein Shoa’i."Conventional Questions in Monotheism and Interpretivism: a Comparison between the View of Allameh Tabatabaei and the View of Pitter Vinch about Social Conventionalities". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 7, 2, 2025, 43-64
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mehrabanifar, H, Shoa’i, M.(2025) 'Conventional Questions in Monotheism and Interpretivism: a Comparison between the View of Allameh Tabatabaei and the View of Pitter Vinch about Social Conventionalities', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 7(2), pp. 43-64
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mehrabanifar, H, Shoa’i, M. Conventional Questions in Monotheism and Interpretivism: a Comparison between the View of Allameh Tabatabaei and the View of Pitter Vinch about Social Conventionalities. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 7(2): 43-64