Pages:
65-92
Receive Date: 2025/04/03
Accept Date: 2025/04/03
Abstract:
Most social sciences regard “culture” as the most common and widespread concept which encompasses all man’s material and non-material achievements during the vicissitude of social life and in the course of history. One of the most important questions posed in the cultural studies and sociology of culture is the question relating to the origin of and causes behind the ontological foundations of culture. No doubt, culture is a confluence of the symbolic treasures and achievements which represent a direct and indirect transfusion of man’s existential capacities, revealed teachings, social interactions and biological experiences and which are crystallized cumulatively in a multi-layer world and come to existence and finds out its identity objectively and independently or as inter-subjective sediments. Inspired by the works of the eminent contemporary philosopher and Qur'an commentator, Allamah Tabatabaii, the present paper seeks to reexamine and analyze the origin of and the causes behind the development and possibly maintenance of culture. This problem which ought to be a subject of speculation and inquiring has not been adequately addressed in the existing literature of social sciences. The main question of this paper is related to the nature and origin of culture. A documentary method is used, Allamah’s views are stated and the contents of his works, especially Al-Mizan Commentary are analyzed to expound and prove the author's claim.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :علامه طباطبائی و بنیادهای هستیشناختی فرهنگ
Abstract:
«فرهنگ» در تلقی غالب علوم اجتماعی، عام ترین و گسترده ترین مفهومی است که همهی فرآوردهی مادی و غیرمادی بشر در فرایند پر فرازونشیب حیات اجتماعی و در مسیری به درازای همهی تاریخ آن را پوشش می دهد. از مهم ترین پرسش های مطرح در حوزهی مطالعات فرهنگی و جامعه شناسی فرهنگ، پرسش از خاستگاه، علل ایجادی و مبادی هستی شناختی آن است. فرهنگ بی شک، ملتقای اندوخته ها و دریافت های نمادینی است که به صورت مستقیم و غیرمستقیم از ظرفیت های وجودی، تعالیم وحیانی، تعاملات اجتماعی و تجربیات زیستی انسان تراوش کرده و به صورتی انباشتی و متراکم در جهانی چندلایه تبلور یافته و به صورت عینی و مستقل یا رسوبات بین الاذهانی به هویت و موجودیت رسیده است. این نوشتار درصدد است تا با الهام از آثار فیلسوف و مفسر برجستهی معاصر، علّامه طباطبائی، خاستگاه و علل موجده و احیاناً مبقیهی فرهنگ را واکاوی و تحلیل کند؛ موضوعی که در ادبیات موجود علوم اجتماعی، چندان که باید کانون توجه و امعان نظر تحلیلی و پژوهشی قرار نگرفته است. پرسش اصلی این مطالعه، چیستی خاستگاه فرهنگ، و روش آن در بخش رجوع به آرای علّامه، اسنادی و در بخش اثبات و تبیین مدعا، تحلیل و تفسیر محتوای آثار مکتوب ایشان، به ویژه تفسیر شریف المیزان است.
References:
-
- آشوري، داريوش، 1357، تعريفها و مفهوم فرهنگ، تهران، مركز اسناد فرهنگي آسيا.
- ابن خلدون، عبدالرحمن، 1375، مقدمه، ترجمة محمدپروين گنابادي، چ هشتم، تهران، انتشارات علمي و فرهنگي.
- استوتزل، ژان، 1368، روانشناسي اجتماعي، ترجمة عليمحمد كاردان، چ چهارم، تهران، دانشگاه تهران.
- افروغ، عماد، 1380، فرهنگشناسي و حقوق فرهنگي، چ دوم، تهران، فرهنگ و دانش.
- برگر، پتر.ل و توماس لوكمان، 1375، ساخت اجتماعي واقعيت، ترجمة فريبرز مجيدي، تهران، شركت انتشارات علمي و فرهنگي.
- برن، آگ و نيم كوف، 1380، زمينه جامعه شناسي، ترجمة اميرحسين آريانپور، چ سيزدهم، تهران، موسسه انتشارات نگاه.
- بشيريه، حسين، 1379، نظريههاي فرهنگ در قرن بيستم، تهران، موسسه فرهنگي آينده پويان.
- پارسانيا، حميد، 1391، جهانهاي اجتماعي، قم، كتاب فردا.
- ـــــ ، 1392، نظريه و فرهنگ، در بومي سازي جامعه شناسي (مجموعه مقالات)، قم، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره.
- پهلوان، چنگيز، 1382، فرهنگ شناسي، تهران، نشر قطره.
- ـــــ ، 1388، فرهنگ و تمدن، تهران، نشر ني.
- تامپسون، جان ب، 1378، ايدئولوژي و فرهنگ مدرن، ترجمة مسعود اوحدي، تهران، موسسه فرهنگي آينده پويان.
- تيليش، پل، 1376، الهيات فرهنگ، ترجمة مراد فرهادپور و فضل الله پاكزاد، تهران، طرح نو.
- جعفري، محمدتقي، 1373، فرهنگ پيرو و فرهنگ پيشرو، تهران، شركت انتشارات علمي و فرهنگي.
- چلبي، مسعود، 1386، جامعهشناسي نظم، چ چهارم، تهران، نشر ني.
- دروئو، ماكس، 1371، جغرافياي انساني، ترجمة سيروس سهامي، تهران، رايزن.
- دفتر همكاري حوزه و دانشگاه، 1374، فلسفه تعليم و تربيت، چ دوم، تهران، سمت.
- دفتر همكاري حوزه و دانشگاه، 1373، مباني جامعه شناسي، تهران، سمت.
- رابرتسون، يان، 1377، در آمدي برجامعه، ترجمة حسين بهروان، چ سوم، مشهد، آستان قدس رضوي.
- ريموند، ويليامز، 1380، «به سوي جامعهشناسي فرهنگ»، ارغنون، ش 18، ص 251- 274.
- ريتزر، جورج، 1381، نظريههاي معاصر در جامعه شناسي، ترجمة محسن ثلاثي، تهران، علمي.
- سالزمن، فيليپ كارل، 1388، مقدمهاي برنظريه انسانشناختي فهم فرهنگ، ترجمة محمدامين كنعاني، تهران، نشر افكار.
- سروش، عبدالكريم، 1366، تفرج صنع، تهران، سروش.
- سعيديمدني، محسن، 1386، شكلگيري و توسعه نظريههاي كلاسيك در انسان شناسي، يزد، دانشگاه يزد.
- سياسي، علياكبر، 1354، نظريههاي شخصيت، چ دوم، تهران، دانشگاه تهران.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1363، تفسير الميزان، ترجمة سيدمحمدباقر موسوي همداني، قم، جامعه مدرسين حوزه علميه.
- فرانسوا دورتيه، ژان، 1389، انسان شناسي، ترجمة جلالالدين رفيعفر، تهران، خجسته.
- كلاين برگ، اتو، 1386، روانشناسي اجتماعي، ترجمة عليمحمد كاردان، چ نهم، تهران، انديشه.
- كينگ، ساموئل، 1355، جامعهشناسي، ترجمة مشفق همداني، چ ششم، تهران، كتابهاي سيمرغ.
- گيدنز، آنتوني، 1374، جامعهشناسي، ترجمة منوچهر صبوري، نشر ني.
- مالينوفسكي، برونيسلاو، 1379، نظريهاي علمي در باره فرهنگ، ترجمة عبدالحميد زرينقلم، تهران، گام نو.
- مصباح، محمدتقي، 1378، اخلاق در قرآن، قم، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره.
- ـــــ ، 1368، جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن، تهران، سازمان تبليغات اسلامي.
- مطهري، مرتضي، 1379، مجموعه آثار، چ نهم، تهران، صدرا.
- ـــــ ، 1380، مجموعه آثار، چ هشتم، تهران، صدرا.
- منتسكيو، دو سكوندا و شارل لويي، 1362، روح القوانين، ترجمة علياكبر مهتدي، چ هشتم، تهران، اميركبير.
- نائيني، عليمحمد، 1389، در آمدي بر مديريت فرهنگي، تهران، ساقي.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sharafoddin, Seyyed hosein.(2025) Allamah Tabatabaii and the Ontological Foundations of Culture. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 5(2), 65-92
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Seyyed hosein Sharafoddin."Allamah Tabatabaii and the Ontological Foundations of Culture". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 5, 2, 2025, 65-92
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sharafoddin, S.(2025) 'Allamah Tabatabaii and the Ontological Foundations of Culture', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 5(2), pp. 65-92
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Sharafoddin, S. Allamah Tabatabaii and the Ontological Foundations of Culture. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 5(2): 65-92