Pages:
25-50
Receive Date: 2025/04/05
Accept Date: 2025/04/05
Abstract:
In addition to the leading role played by the media within social forms in culture-making and socialization, the media is regarded as a medium of many social interactions. So, what kind of relationship is there between the mass media and the principle of "commanding the good" as the most important modus operand of socialization in Islam? Can the facilities of mass media be used to for applying the principle of "commanding the good" and "forbidding the bad? Referring to the verse 104 of Chapter three of the Quran and the "constant asymmetrical comparative method", the present paper concludes that the activity of mass media, especially visual media, is intermingled with the principle of "commanding the good" and "forbidding the bad" and that this principle, as the normative theory of Islam, has a high capacity to contest with the prevalent normative theories. If media is viewed as an organization which is responsible for commanding the good and forbidding the bad, then its type of activities will be subject to some requirements such as: recognizing the position of the media in Islamic system, which has the duty of bearing the bearer of divine trust (responsibility), offering proper context for conveying the message, harmony between theory and practice, media convergence, an Islamic study about audience and the like.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :«امر بهمعروف» و «نهی از منکر» اصول جایگزین برای نظریههای هنجاری رسانه
Abstract:
رسانه های جمعی در قالب ساختارهایی اجتماعی علاوه بر ایفای نقش برجسته در فرهنگ سازی و جامعه پذیری، میانجی بسیاری از تعاملات اجتماعی نیز به شمار می روند. در این صورت، چه نسبتی با اصل «امر به معروف»، که مهم ترین سازوکار اسلام برای جامعه پذیری است برقرار می کنند؟ آیا می توان از ظرفیت رسانه های جمعی برای «امر به معروف» و «نهی از منکر» استفاده کرد؟ در پژوهش صورت گرفته، با الهام از آیهی ۱۰۴ سورهی آل عمران و روش «مقایسه ای نامتوازن پیوسته»، این نتیجه حاصل شد که فعالیت رسانه های جمعی، به ویژه رسانه های تصویری، با امر به معروف و نهی از منکر درهم آمیخته است و اصل «امر به معروف و «نهی از منکر» به عنوان نظریهی هنجاری اسلام، ظرفیت بالایی برای رقابت با نظریه های هنجاری رایج دارد. تلقی سازمان رسانه ای به مثابهی امر به معروف و ناهی از منکر، الزاماتی برای نحوهی فعالیت رسانه ای به وجود می آورد که از جملهی شناخت از جایگاه رسانه ای در نظام اسلامی همچون حامل امانت (مسئولیت) الهی، اتخاذ محمل مناسب برای ارائهی پیام، هماهنگی در نظر و عمل، همگرایی رسانه ای، مخاطب شناسی اسلامی و مانند آن است.
References:
- اندريسن، آلن(1384)، بازاريابي تغييرات اجتماعي، ترجمة ناصر بليغ و محمدرضا جوادي يگانه، تهران، دفتر پژوهش¬هاي راديو.
- ايزوتسو، توشيهكو(۱۳۸۸)، مفاهيم اخلاقي ديني در قرآن كريم؛ ترجمة فريدون بدرهاي، تهران، فروزان.
- آشنا، حسامالدين(۱۳۸۷)، «نقش اجتماعي رسانه¬ها در نظام اسلامي معاصر» در: تعامل دين و ارتباطات، حسن بشير؛ تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
- بنوا، ویلیام ال و پاملاک بنوا (۱۳۹۰)، پیامهای اقناعی: فرآیند تاثیرگذاری، ترجمة مینو نیکو و واژگن سرکیسیان، تهران، مرکز تحقیقات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
- پاكتچي، احمد(۱۳۹۱)، روش تحقيق با تكيه بر علوم قرآن و حديث، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).
- جوادی آملی، عبدالله، «منطق جامعه الهی و الحادی»(۱۳۸۴)، پاسدار اسلام، ش ۲۷۹ و ۲۸۰، ص ۶-۱۲.
- حرعاملي، محمدبن حسن(۱۴۰۹ق)، وسائل الشيعه، قم، موسسه آلالبيت.
- دشتي، محمد(۱۳۸۱)، امام علي(ع) و نظارت مردمي (امر به معروف و نهي از منكر)، قم، مؤسسه تحقيقاتي اميرالمؤمنين(ع).
- دفلور، ملوين و دنيس اوِرِت(۱۳۸۳)، شناخت ارتباطات جمعي، ترجمه سيروس مرادي، تهران: انتشارات دانشكده صدا و سيما.
- راغب اصفهاني، حسين¬بن¬محمد(۱۴۰۴ق)، مفردات الفاظ قرآن، ترجمة،: سيدغلامرضا خسروى حسينى، بیروت، دار القلم.
- رحماني، محمد، «بررسي فقهي شرايط امر به معروف و نهي از منكر» (۱۳۸۹)، حكومت اسلامي؛ ش ۳۳، ص 176 تا 204.
- ستوده، هدايت الله (1380)، آسيبشناسي اجتماعي: جامعهشناسي انحرافات، چ هشتم، تهران، آواي نور.
- سليمي، علي و محمد داوري، (1385)، جامعهشناسي كجروي، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- شرفالدين، سيدحسين، «نقش رسانه¬هاي جمعي در گسترش امر به معروف و نهي از منكر»(بهار و تابستان ۱۳۸۸)، الهيات اجتماعي، ش ۱، ص 37 - 68 .
- ـــــ ، «الگوي مطلوب سرگرمي در يك رسانه ديني (با تأكيد بر رسانه ملي)» (پاييز۱۳۹۰)، معرفت فرهنگي اجتماعي، ش چهارم،ص 73 تا 102.
- شيباني، عبدالله محمدبن الحسن(۱۴۰۶ق)، جامعالصغير، بيروت، عالم الكتب.
- صديق اورعي، غلامرضا(۱۳۸۶)، انديشه اجتماعي در روايات امر به معروف و نهي از منكر، قم، دارالحديث.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين(۱۳۷۴)، الميزان، ترجمة سيدمحمدباقر موسوي همداني، قم، جامعه مدرسين.
- عینیزاده(۱۳۸۸)، منشور رسانه، تهران، سروش.
- قرائتي، محسن(۱۳۸۳) تفسير نور، تهران، مركز فرهنگي درس¬هايي از قرآن كريم.
- كازنو، ژان(۱۳۶۴)، قدرت تلويزيون، ترجمة علي اسدي، تهران، اميركبير.
- كليني، محمدبنيعقوب(۱۴۰۷)، الكافي، ترجمة علياكبر غفاري، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- كوك، مايكل(۱۳۸۶)، امر به معروف و نهي از منكر، ترجمة احمد ايماني، مشهد، آستان قدس رضوي.
- كوين ويليامز (1386)،درك تئوري رسانهها، رحيم قاسميان، تهران، نشر ساقي.
- مصباح، محمدتقي(۱۳۸۸)، نظريه حقوقي اسلام، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره.
- مصطفوي، سيدحسن(۱۳۶۸)، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- مطهري، مرتضي، (بي¬تا)، مجموعه آثار، قم، صدرا.
- معتمدنژاد، كاظم(1371)، وسايل ارتباط جمعي، تهران، دانشگاه علامه طباطبائي.
- معززي نيا، محمدحسين، «ظرف و مظروف در سينما اشاراتي درباره سينماي ديني» (۱۳۷۵)، سوره، شماره70، ص۱۳۰-۱۳۵.
- مككوايل، دنيس(1388)، درآمدي بر نظريه ارتباطات جمعي، ترجمة پرويز اجلالي، تهران، دفتر مطالعات و توسعه رسانه.
- موسوي خميني، سيدروح الله(۱۳۸۲)، تحريرالوسيله، بيروت، دارالتعارف.
- نجفي، محمدحسن (1417)، جواهرالكلام فى شرح شرائعالاسلام، قم، انتشارات جامعه مدرسین.
- نوري، ميرزاحسين (۱۴۰۸)، مستدركالوسائل و مستنبطالمسائل، قم، موسسه آلالبيت.
- هاشمي رفسنجاني، اكبر(بيتا)؛ تفسير راهنما، قم، بوستان کتاب.
- Jensen, Klaus Bruhn(2008). "media." In The International Encyclopedia of Communication, by Wolfgang Donsbach. Blackwell Publishing
- Laughey, dan(2007). KeyThemes inMediaTheory. New York: Open University Press
- Brants, kees(ed)1998, The Media in Question: popular calcures and public interests, SAGE Publications Ltd
- McCormeck, T(1961), Social theory and the mass media, Canadian jornal of Economiks and Political Science 4: 479- 89
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Usefzadeh, Hasan.(2025) "Commanding the Good" and "Forbidding the Bad" as an Alternative Principle for the Normative Theories of the Media. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 4(3), 25-50
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hasan Usefzadeh.""Commanding the Good" and "Forbidding the Bad" as an Alternative Principle for the Normative Theories of the Media". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 4, 3, 2025, 25-50
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Usefzadeh, H.(2025) '"Commanding the Good" and "Forbidding the Bad" as an Alternative Principle for the Normative Theories of the Media', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 4(3), pp. 25-50
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Usefzadeh, H. "Commanding the Good" and "Forbidding the Bad" as an Alternative Principle for the Normative Theories of the Media. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 4(3): 25-50