Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, Volume 4, Issue 2, No 14, Year 2025 , Pages 73-96

    Fundamental Methodology and Applied methodology in Social sciences, with Emphasis on the Approaches of Realism and Nominalism

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Hamid Parsaniya / دانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران / h.parsania@yahoo.com
    Mohammad Tale'I Ardakani / کارشناس ارشد فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم (ع) / bavar_1980@yahoo.com
    Abstract: 
    Fundamental methodology" and "applied methodology" are two different but interrelated methodologies. The present paper sheds light on the limits of these two methodologies, and reviews an instance of their interrelation in the field of nominalism. It examines the effect of nominalism on fundamental methodology and shows its effects on the methods of induction, hypothesis-conclusion and interview which are applied methods. The common feature of these methods is that they reject general as they try to achieve science, but the mechanism of rejection is different in each method. The criterion of verifiability and posteriority of science in induction, rejecting the condition of necessity in the hypothetical premise of the method of hypothesis-conclusion and finally resorting to theory testing in Popper's method and general constructivism in the process of specific kind of interview have taken nominalism to the field of applied method.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :روش‌شناسی بنیادین و روش‌‌شناسی کاربردی در علوم اجتماعی؛ . . .
    Abstract: 
    : «روش شناسی بنیادین» و «روش شناسی کاربردی» دو روش شناسی متفاوت، اما در ارتباط با یکدیگرند. در این نوشته، ضمن پرداختن به حدود این دو نوع روش شناسی، نمونه ای از ارتباط این دو حوزه با یکدیگر را در حوزه نومینالیسم بررسی می کنیم. پس از بررسی تاثیر نومینالیسم در روش شناسی بنیادین، تأثیرهای آن در روش های استقراء، فرضیه- استنتاجی و مصاحبه، که مربوط به روش های کاربردی است، ارائه می شود. وجه مشترک این روش ها این است که آنها در مسیر رسیدن به علم، کلّی را منکر می شوند. سازوکار این انکار در هر روش متفاوت است؛ معیار تحقیق پذیری و پسینی دانستن علم در استقراء، انکار شرط ضرورت در مقدّمه شرطیه روش فرضیه- استنتاجی، و در نهایت، پناه بردن به نظریه آزمایی در روش پوپر و برساختن کلّی در فرایند -گرایش خاصی از- مصاحبه، نومینالیسم را به حوزه‌ی روش کاربردی کشانده است.
    References: 
    • باقري، خسرو(1386)، نوعملگرايي و فلسفه تعليم و تربيت: بررسي ديدگاه ويلارد كواين و ريچارد رورتي در تعليم و تربيت، تهران، دانشگاه تهران.
    • بنتون، تد و يان کرايب ( 1389)، فلسفه علوم اجتماعي: بنيادهاي فلسفي تفکر اجتماعي، ترجمة شهناز مسمي¬پرست و محمود متحد، تهران، آگه.
    • بوريل، گيبسون و گارت مورگان (۱۳۸۳)، نظريه‌هاي کلان جامعه‌شناختي و تجزيه و تحليل سازمان: عناصر جامعه‌شناختي حيات سازماني، ترجمة محمدتقي نوروزي، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)‎.
    • پارسانيا، حميد، نظريه و فرهنگ، منتشر نشده.
    • پايا، علي(۱۳۸۲)،‎ فلسفه تحليلي: مسائل و چشم‌اندازها، تهران، طرح نو.
    • پايا، علي، «كارنپ و فلسفه تحليلي» (پاييز و زمستان 1374)، ارغنون، سال دوم، ش 7و8 ، ص165-229.
    • پوپر، كارل ريموند (1364)، جامعه باز و دشمنانش، ترجمة عزت الله فولادوند، تهران، خوارزمي.
    • ـــــ ، (1370)، منطق اکتشاف علمي، ترجمة سيدحسين كمالي، تهران، علمي و فرهنگي.
    • چالمرز، آلن.اف (1389)، چيستي علم: درآمدي بر مکاتب علم‌شناسي فلسفي، ترجمة: سعيد زيباکلام، تهران، سمت.
    • خاتمي، محمود، سخنراني سمينارهاي تخصصي گروه فلسفه و حکمت دانشگاه تربيت مدرس «پديدار¬شناسي به¬منزله روش»، در: aftabnews.ir ، 29 تير 91).
    • خرمشاهي، بهاءالدين(۱۳۶۱)، نظري اجمالي و انتقادي به پوزيتيويسم منطقي، تهران، علمي و فرهنگي.
    • خوانساري، محمد(۱۳۷۶)، فرهنگ اصطلاحات منطقي به انضمام واژه‌نامه فرانسه و انگليسي، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي‎.
    • ـــــ ، (۱۳۶۷)، منطق صوري، تهران، آگاه‎.
    • ساروخاني، باقر(‎۱۳۷۰)، دايره المعارف علوم اجتماعي، تهران، کيهان.
    • صدرالمتألهين، (1362)، اللمعات المشرقيه، ترجمة عبدالحسين مشكوه‌الديني، تهران، آگاه.
    • ـــــ ، ( 1375)، مجموعه ‌رسائل ‌فلسفي ‌صدرالمتألهين، ترجمة حامد ناجي‌اصفهاني، تهران، حکمت.
    • طباطبائي، سيدمحمدحسين(۱۳۶۴)، اصول فلسفه و روش رئاليسم، مقدمه و پاورقي مرتضي مطهري، تهران، صدرا‎.
    • كاپلستون، فردريك (1375-1388)، تاريخ فلسفه يونان و روم، ترجمة جلال‌الدين مجتبوي، تهران، علمي و فرهنگي.
    • کاپالدي، نيکلاس(۱۳۷۷)، فلسفه علم، ترجمة علي حقي، تهران، سروش‎.
    • محمدپور، احمد(۱۳۸۹الف)، روش در روش دربارة ساخت معرفت در علوم انساني، تهران، جامعه‌شناسان.
    • ـــــ ، (۱۳۸۹ب)، ضدروش: منطق و طرح در روش‌شناسي کيفي، تهران، جامعه‌شناسان‎.
    • ـــــ ، (۱۳۸۹ج)، فراروش: بنيان‌هاي فلسفي و عملي روش تحقيق ترکيبي در علوم اجتماعي و رفتاري، تهران، جامعه‌شناسان.
    • مظفر، محمّدرضا (1388ق)، المنطق، نجف، مطبعه النعمان.
    • Hollis, Martin) 2008(,The philosophy of social scinece: an introduction, Revised and Updated.- New York, Cambridge University Press.
    • Butchvarov, Panayot)1966(, Resemblance and identity: an examination of the problem of universals, Bloomington, Indiana University Press.
    • Eberle, Rolf A)1970(, Nominalistic systems, Dordrecht: D. REIDEL PUBLISHING COMPANY.
    • Reese, William L)1996(, Dictionary of Philosophy and Religion: Eastern and Western Thought, New Jersey, Humanities Press.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Parsaniya, Hamid, Tale'I Ardakani, Mohammad.(2025) Fundamental Methodology and Applied methodology in Social sciences, with Emphasis on the Approaches of Realism and Nominalism. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 4(2), 73-96

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hamid Parsaniya; Mohammad Tale'I Ardakani."Fundamental Methodology and Applied methodology in Social sciences, with Emphasis on the Approaches of Realism and Nominalism". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 4, 2, 2025, 73-96

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Parsaniya, H, Tale'I Ardakani, M.(2025) 'Fundamental Methodology and Applied methodology in Social sciences, with Emphasis on the Approaches of Realism and Nominalism', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 4(2), pp. 73-96

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Parsaniya, H, Tale'I Ardakani, M. Fundamental Methodology and Applied methodology in Social sciences, with Emphasis on the Approaches of Realism and Nominalism. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 4(2): 73-96