Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, Volume 3, Issue 2, No 10, Year 2025 , Pages 49-76

    Jalal Al Ahmad's Intellectual Experience and Paving the Way for Achieving Indigenous Criteriaدانشيار دانشگاه باقرالعلوم

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Hamid Parsaniya / Associate professor of Baqir Al-'Uloom UniversityM.A of sociology, Tehran University / h.parsania@yahoo.com
    Mansoreh Khaefi / M.A of sociology, Tehran UniversityOne of the questions that have for long been the concern of Iranian thinkers and intellectuals is the subject of indigenous criteria and indigenization, and so several versions have been presented in this respect. This i / khaefi.m@gmail.com
    Abstract: 
    One of the questions that have for long been the concern of Iranian thinkers and intellectuals is the subject of indigenous criteria and indigenization, and so several versions have been presented in this respect. This idea was first mooted in response to the colonization and influence of western culture and then it developed gradually. Such concepts like indigenous and Islamic science are the outcome of the discussions. Having reviewed the history of Al Ahmad's political thoughts and activities, the present paper investigates how indigenization- as a historical concept came into Al Ahmad's literary, political, and intellectual activities and then developed to prepare the ground for having a kind of indigenous human sciences. The studies show that during 1320 to 1340 (solar) Al Ahmad gradually approached the indigenous life of Iranian people and Islamic- Shiite worldview under the influence of such factors like western and Iranian intellectuals' literary and theoretical tradition, political events of the time and his traditional-religious education. In some cases, he modified his modern and intellectual view in favor of Islamic tradition.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تجربه‌ی روشنفکری جلال آل‌احمد و گشودن راه برای رسیدن به معیارهای خودی
    Abstract: 
    توجه به معیارهای خودی و بومی گرایی، دغدغه ای است که سال ها ذهن اندیشمندان و روشنفکران ایرانی را به خود مشغول ساخته، و نسخه های متعددی برای نوشته شده است. این مفهوم در ابتدا در واکنش به استعمار و نفوذ فرهنگ غربی مطرح و به تدریج بسط یافت. مفاهیمی مانند علم بومی و اسلامی از ابستر این مباحث به وجود آمدند. در این نوشتار، ضمن بررسی سیرِ اندیشه ها و فعالیت های سیاسی جلال آل احمد، این موضوع که بومی گرایی ـ به مثابه یک مفهوم تاریخی ـ چگونه در جریان فعالیت های ادبی، سیاسی و روشنفکرانة او مطرح می شود و تا آنجا بسط می یابد که بر نوعی علوم انسانی بومی نیز مجال بروز می دهد. بررسی ها نشان می دهد آل احمد در جریان سال های دهة بیست تا چهل، تحت تأثیر سنت ادبی و نظری روشنفکران غربی و ایرانی و وقایع سیاسی آن زمان، و با بهره گیری از تربیت سنتی- مذهبی خود، روزبه روز به زیست بومی مردم ایران و جهان بینی اسلامی ـ شیعی نزدیک می شود. در مواردی نگاه مدرن و روشنفکرانة خود را به نفع سنت اسلامی جرح و تعدیل می کند.
    References: 
    • آجداني، لطف‌الله(1386)، روشنفكران ايران در عصر مشروطه، تهران، اختران.
    • آزاد ارمكي، تقي و اصغر عسكري خانقاه، «سهم جلال آل‌احمد در شكل‌گيري پژوهش‌هاي فرهنگي و اجتماعي ايران» (بهار و تابستان 1377)، نامه علوم اجتماعي، ش 11، ص 9-30.
    • آشوري، داريوش، «مردي، بر خنگ تيز پاي قلم/ به مناسبت هشتمين سال درگذشت جلال آل احمد» (شهريور1347)، نگين، ش 148، ص 18-22.
    • آل‌احمد، جلال (1357الف)، از رنجي كه مي‌بريم: مجموعه داستان، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1357ب)، ارزيابي شتابزده، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1373)، اورازان:وضع محل، آداب و رسوم، فلكور، لهجه، تهران، فردوس.
    • ـــــ (1346)، پنج داستان، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1352)، تات‌نشين‌هاي بلوك زهرا، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1353)، جزيرة خارك در يتيم خليج، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1345)، خسي در ميقات، تهران، رواق.
    • ـــــ (1349الف)، ديد و بازديد، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1348)، در خدمت و خيانت روشنفكران، تهران، رواق.
    • ـــــ (1378)، زن زيادي، تهران، فردوس.
    • ـــــ (1356)، سرگذشت كندوها، تهران، جاويدان.
    • ـــــ (1385)، سنگي بر گوري، تهران، جامه‌دران.
    • ـــــ (1349ب)، سه‌تار، تهران، اميركبير.
    • ـــــ (1382)، غربزدگي، تهران، فردوس.
    • ـــــ (1357ج)، كارنامه سه ساله، ده مقاله، تهران، رواق.
    • ـــــ (1389)، مدير مدرسه، تهران، آدينه سبز.
    • ـــــ (1388)، نفرين زمين، تهران، آدينه سبز.
    • بروجردي، مهرزاد(1377)، روشنفكران ايراني و غرب، ترجمه جمشيد شيرازي، تهران، فرزان.
    • پارسانيا، حميد(1391)، ادوار روشنفكري؛ با نگاهي به روشنفكري حوزوي، قم، كتاب فردا.
    • ـــــ (1389)، حديث پيمانه، قم، نشر معارف.
    • خارابي، فاروق(1380)، سياست و اجتماع در شعر عصر مشروطه، تهران، دانشگاه تهران.
    • شهشهاني، سهيلا، «نخستين تك‌‌نگاري‌هاي فارسي(1-جلال آل احمد)» (فروردين و ارديبهشت1371)، كلك، ش 25 و 26، ص 81-89.
    • علي‌پورگسكري، بهناز، «انديشه‌هاي جلال آل‌احمد در آيينه داستان‌هايش» (آذر 1389)، كتاب ماه ادبيات، ش 158، ص 35-38.
    • قانعي‌راد، محمدامين، «گسست‌هاي ارتباطي و گفتماني روشنفكران عصر مشروطه» (شهريور 1386)، آيين، ش 8، ص 6-12.
    • گاردينر، مايكل، «تخيل معمولي باختين» ترجمه يوسف اباذري (تابستان 1381)، ارغنون،، ش20، ص 33-66.
    • وات، ايان(1379)، پيدايي قصه، پژوهشهايي درباره ديفو، ريچاردسون و فيلدينگ، ترجمه ناهيد سرمد، تهران، علم.
    • قاضيان، حسين(1386)، جلال آل‌احمد و گذار از سنت به تجدد، تهران، كوير.
    • كاتوزيان، محمدعلي(1368)، خاطرات سياسي خليل ملكي، تهران، انتشار.
    • منصف، مصطفي، «جلال، مردي در راه» (شهريور 1382)، كيهان فرهنگي، ش 203، ص 56-61.
    • نبوي، نگين(1388)، روشنفكران و دولت در ايران، ترجمه حسن فشاركي، تهران، شيرازه.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Parsaniya, Hamid, Khaefi, Mansoreh.(2025) Jalal Al Ahmad's Intellectual Experience and Paving the Way for Achieving Indigenous Criteriaدانشيار دانشگاه باقرالعلوم. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 3(2), 49-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Hamid Parsaniya; Mansoreh Khaefi."Jalal Al Ahmad's Intellectual Experience and Paving the Way for Achieving Indigenous Criteriaدانشيار دانشگاه باقرالعلوم". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 3, 2, 2025, 49-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Parsaniya, H, Khaefi, M.(2025) 'Jalal Al Ahmad's Intellectual Experience and Paving the Way for Achieving Indigenous Criteriaدانشيار دانشگاه باقرالعلوم', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 3(2), pp. 49-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Parsaniya, H, Khaefi, M. Jalal Al Ahmad's Intellectual Experience and Paving the Way for Achieving Indigenous Criteriaدانشيار دانشگاه باقرالعلوم. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 3(2): 49-76