Pages:
61-94
Receive Date: 2025/04/06
Accept Date: 2025/04/06
Abstract:
Dilthey, no doubt, has a significant role in theories on human sciences. This role should be investigated in an attitude which considers human sciences independent from natural sciences. In spite of the fact that he was under the influence of different thinkers’ views, most of whom did not consider human sciences independent from natural sciences, he held that human sciences is independent, and distinct regarding its subject matter, aim, and method. Hence, he has tried to explain practically the features of human sciences in view of its subject, aim, and method.
The lack of Persian resources about Dithey’s views on the subject led to the explication of his views in this paper. The main aim is to find Dithey’s intellectual foundations, particularly in his great work-“Introduction to the Human Science" which has recently been translated into Persian, and to compare these foundations with those of great Muslim philosopher, Mullā Şadrā shirazi. The comparison shows that although such thinkers as Mullā Şadrā did not focus on human sciences in its modern sense, Dithey’s views were based on a kind of criticism of Aristotelian and medieval metaphysics. This criticism, of course, does not apply to Sadraian metaphysics. According to this criticism, focusing on intellectual foundations of Sadraian thinking can be considered as a first step for followers of Mullā Şadrā to provide a different interpretation of human sciences.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :بنیادهای علوم انسانی از دیدگاه دیلتای و ملاصدرا
Abstract:
بی شک دیلتای نقش مهمی در نظریات مربوط به علوم انسانی دارد. این نقش را باید در نوع ملاحظه استقلالی در مورد علوم انسانی جست وجو کرد. وی، علی رغم تأثر از نظریات شخصیت های گوناگونی که بسیاری از آنها علوم انسانی را مستقل از علوم طبیعی نمی دانستند، به استقلال علوم انسانی و تمایز سه گانه آن از جهت موضوع، غایت و روش معتقد است. از این رو، سعی نموده به صورت عملی ویژگی علوم انسانی در هر سه جهت نامبرده را تبیین نماید.
کمبود منابع در زبان فارسی در مورد دیدگاه های دیلتای در این زمینه، موجب شد تا این مقاله به تبیین دیدگاه های وی بپردازد. هدف اصلی نگارنده، کشف بنیادهای فکری دیلتای، به خصوص در منبع مهم «مقدمه بر علوم انسانی»، که اخیرا به زبان فارسی ترجمه شده و مقایسه آن با فیلسوف بزرگ مسلمان ملاصدرای شیرازی است. این مقایسه نشان می دهد که اگرچه علوم انسانی به معنای امروزین آن مرکز توجه اندیشمندانی چون ملاصدرا نیست، ولی دیدگاه های دیلتای به نوعی نقد مابعدالطبیعه ارسطویی و قرون وسطایی استوار است. البته این نقد بر مابعدالطبیعه صدرایی وارد نیست. توجه به مبانی فکری صدرایی بر اساس این نقد، می تواند مدخلی برای صدراییان در خصوص تبیینی متفاوت از علوم انسانی به حساب آید.
References:
- ديلتاي، ويلهلم، مقدمه بر علوم انساني، ترجمه منوچهر صانعي دره بيدي، تهران، ققنوس، 1388.
- فروند، ژولين، آراء و نظريهها در علوم انساني، ترجمه عليمحمد كاردان، تهران، نشر دانشگاهي، 1388.
- ملاصدرا، اسرار الآيات، به كوشش محمد خواجوي، انجمن حكمت و فلسفه، تهران، 1360ش، الف.
- ملاصدرا، الحاشية علي الهيات الشفاء، به كوشش نجفقلي حبيبي، تهران، بنياد حكمت صدرايي، 1382.
- ملاصدرا، الحكمة المتعالية في الاسفار العقلية الاربعة، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1983م.
- ملاصدرا، الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية، به كوشش سيدجلالالدين آشتياني، مشهد، المركز الجامعي للنشر، 1360ش، ب.
- ملاصدرا، ايقاظ النائمين، به كوشش محسن مؤيدي، تهران، انجمن حكمت و فلسفه، بيتا.
- ملاصدرا، سه رسائل فلسفي، به كوشش سيدجلالالدين آشتياني، قم، دفتر تبليغات اسلامي، 1387.
- ملاصدرا، مفاتيح الغيب، به كوشش محمد خواجوي، تهران، موسسه تحقيقات فرهنگي، 1363.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohammadzadeh, Reza.(2025) Basic Fundamentals of Human Sciences(Geisteswissenschaften) according to Dilthey and Mullā Şadrā. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 1(4), 61-94
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Reza Mohammadzadeh."Basic Fundamentals of Human Sciences(Geisteswissenschaften) according to Dilthey and Mullā Şadrā". Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 1, 4, 2025, 61-94
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohammadzadeh, R.(2025) 'Basic Fundamentals of Human Sciences(Geisteswissenschaften) according to Dilthey and Mullā Şadrā', Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 1(4), pp. 61-94
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohammadzadeh, R. Basic Fundamentals of Human Sciences(Geisteswissenschaften) according to Dilthey and Mullā Şadrā. Ma`rifat-e Farhangi Ejtemai, 2025; 1(4): 61-94