فراتحليل كيفي شاخص‌ها و مؤلفه‌هاي شهر اسلامي؛ مبتني بر متون ديني

سال نهم، شماره چهارم، پياپي 36، پاييز 1397

محمد جبارپور / استاديار دانشکده علوم اجتماعي، دانشگاه امام حسين عليه السلام، fadak4381@gmail.com
روح‌الله عباسي / استاديار دانشکده علوم اجتماعي، دانشگاه شاهد،  abbasi.ro@gmail.com
سيدحسين سيده / دانشجوي کارشناسي ارشد برنامه‌ريزي شهري، دانشگاه علامه طباطبائي، Shseyede@gmail.com
چکيده
امروزه سيماي عمومي شهر در شمال، جنوب، شرق، غرب و در آداب و رسوم متنوع،‌ مشابه يکديگر است. در بسياري از موارد، اين شکل از شهر هيچ سنخيتي با محيط فرهنگي، مذهبي و اجتماعي شهر ندارد. استخراج شاخص‌ها و بررسي ميزان و امکان تحقق ويژگي‌هاي شهر اسلامي، با توجه به شرايط موجود، همواره يکي از دغدغه‌هاي مهم در زمينة شهرسازي و معماري بوده است که توجه محققان را به خود جلب نموده است. هدف اين پژوهش، استخراج و نقد شاخص‌هاي مطرح شده در زمينه شهر اسلامي است. در اين تحقيق با مطالعه منابع به صورت مروري، مهم‌ترين شاخص‌هاي مطرح شده در زمينه شهر اسلامي، در قالب عناصر پنج‌گانه استخراج شده است تا با اين وسيله فهم کلي از مفهوم «شهر اسلامي» در اين چارچوب شکل گيرد. سپس، اين شاخص‌ها مورد نقد و بررسي قرار گرفته و مهم‌ترين و اولويت‌دارترين شاخص‌ها که قابليت پياده‌سازي متناسب با شرايط موجود را دارا مي‌باشند، استخراج شده است.
کليدواژه‌ها: متون ديني، شهر اسلامي، عناصر پنجگانه شهر، سيماي عمومي شهر.