تحليل تأثير و چگالي جمعيت بر تغييرات فناوري منطقه‌اي در ايران

سال چهارم، شماره اول، زمستان 1391، ص 43 ـ 62
Ma'rifat-i Farhangi Ejtemaii, Vol.4, No.1, Winter 2012-13

زهرا دهقان‌شباني*

چکيده

جمعيت و چگالي جمعيت، يکي از متغيرهاي اثرگذار بر تغييرات فناوري در مناطق است. جمعيت بيشتر، نوآوران بيشتري دربر دارد؛ همچنين با فرض ثابت بودن اندازة زمين، چگالي جمعيت بالاتري ايجاد مي‌شود و اين چگالي جمعيت نيز ارتباطات و مبادله را تسهيل مي‌کند، اندازة بازارها و امکان تخصصي‌شدن آنها را افزايش مي‌دهد و سبب افزايش تقاضا براي ابداعات مي‌شود. همة اين عوامل خلق و انتشار تکنولوژي‌هاي جديد را ترغيب مي‌کند؛ بنابراين جمعيت و چگالي جمعيت هر‌دو توسعة تکنولوژي را تقويت مي‌کنند.

هدف اين نوشتار، تحليل تأثير متغير جمعيت و چگالي جمعيت بر تغييرات فنّاوري استان‌هاي ايران است و در آن از چارچوب مدل کلاسن و نستمن (2006) بهره گرفته مي‌شود. الگوي اقتصاد‌سنجي بر‌اساس مدل کلاسن و نستمن طراحي شده است که براي 28 استان ايران طي دورة (1380-1388) با روش داده‌هاي تابلويي پويا برآورد مي‌شود. نتايج به‌دست‌آمده از برآورد الگوي اقتصاد‌سنجي حاکي از تأثير مثبت جمعيت و چگالي جمعيت بر تغييرات فنّاوري استان‌ها در ايران است.

کليدواژه‌ها: چگالي جمعيت، داده‌هاي تابلويي پويا، رشد اقتصادي منطقه.