تحليل مفهوم مسئوليت اجتماعي با رويكرد اسلامي (با تأكيد بر ديدگاه‌هاي آيت الله مصباح يزدي)

عدم نمايش در فروشگاه: 
نمايش در فروشگاه

سال دوازدهم، شماره اول، پياپي 45، زمستان 1399

سيدحسين شرف‌الدين/ دانشيار گروه جامعه‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    sharaf@qabas.net
سيدعلي حسيني‌زاده/ دانشيار گروه تعليم و تربيت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه    ali_hosseini@rihu.ac.ir
* ايمان ابراهيمي / دکتراي فلسفه تعليم و تربيت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه    Iebrahimi@rihu.ac.ir
دريافت: 15/06/1399 ـ پذيرش: 25/10/1399
چکيده
مسئوليت پذيري اجتماعي، پاية اخلاق اجتماعي است و از عناصر اساسي فرهنگ بومي ما، سرماية اصلي جريان انقلاب اسلامي و از مفاهيم مهم برنامة توسعة پايدار جهاني و به معناي تعهد دروني و اخلاقي در مقابل جامعه و ديگران است. در اين نوشتار با روش توصيفي-تحليلي و قياسي به بررسي مفهوم مسئوليت اجتماعي از نگاه اسلامي و ابعاد و ويژگي هاي آن پرداخته شده و به پرسش هاي اساسي دربارة ماهيت و خاستگاه مسئوليت اجتماعي، گونه‌شناسي و نحوة اعتبار اين مفهوم، نحوة صدق بر مصاديق، ارکان و ساخت مفهومي و نهايتاً ارتباط آن با مفاهيم نزديک، پاسخ داده شده است. چنانکه از تحليل اين مفهوم با استفاده از امکانات فلسفه و معارف اسلامي و با تکيه بر آراي يکي از متفکران برجستة معاصر در اين حوزه به‌دست مي آيد، مفهوم مسئوليت اجتماعي در رويکرد اسلامي، نه صرفاً يک قرارداد اجتماعي و حقوقي، بلکه مفهومي اخلاقي مبتني بر حقايق و مبادي توحيدي و از سنخ معقولات ثاني فلسفي است که با در نظر گرفتن رابطة سبب و مسببي بين افعال اختياري انسان و اهداف صحيح جامعة انساني، با معيار فطرت و شريعت، انتزاع شده است و در امتداد مسئوليت انسان در برابر خدا و خويشتن، دامنة وسيعي در همة حوزه هاي زندگي اجتماعي با اولويت هاي خاص خود دارد و حد نصاب آن به عنوان يک ارزش اخلاقي، قصد رضاي الهي است. همچنين اين مفهوم، مفهومي جامع است که رابطة آن با حقوق اجتماعي رابطه تضايف، و نيکوکاري وجه ايجابي آن است.
کليدواژه‌ها: مسئوليت اجتماعي، تحليل مفهومي، مفاهيم اسلامي، آيت الله مصباح يزدي.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
45
شماره صفحه: 
21