كنش رهايي‌بخش در انديشة‌ طه عبدالرحمن

عدم نمايش در فروشگاه: 
نمايش در فروشگاه

سال يازدهم، شماره سوم، پياپي 43، تابستان 1399

كريم خان‌محمدي/ دانشيار فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام    khanmohammadi49@yahoo.com
اصغر اسلامي تنها/ دكتراي فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام
* سعيد مقدم/ دانشجوي دكتراي دانش اجتماعي مسلمين دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام
دريافت: 10/01/1399 ـ پذيرش: 05/04/1399

چکيده
امت اسلامي هيچ‌گاه مانند روزگار کنوني مورد تهاجم مفهومي انديشة غربي قرار نگرفته است. هدف اين تعدي مفهومي، الزامِ امت اسلامي به مفاهيم خاص و ريخت‌بندي دوبارة عقول مسلمانان است تا سرپرستي بر آنان را آسان کند. مدرنيتة غربي، مشروعيت حق اختلاف فکري را از امت‌هاي ديگر سلب کرده و در تعامل با ديگران، دچار وقاحت اخلاقيِ «استعلا»، «احاطه» و «انکار» شده است. اين پژوهش با روش اسنادي ـ تحليلي به بررسي کنش رهايي‌بخش در انديشة طه عبدالرحمن مي‌پردازد. طه عبدالرحمن فيلسوف مغربي براي مواجهه با اين مسئلة تمدني، امت اسلامي را به خيزش فکري فرامي‌خواند و شرط آن را «تجربة ديني» و «نوسازي عقل» مي‌داند. عقلانيت مطلوب طه، عقلانيتي است كه محصول فرايندي سه‌مرحله‌اي است. «تخلص»، «اخلاص» و «خلاص» نيز سه لاية تشکيکي کنش رهايي‌بخش امت اسلامي قلمداد مي‌شوند. طه سه اصل «تسامح»، «اعتراف» و «تصويب» را براي حل‌و‌فصل اختلاف فکري ناکافي مي‌داند؛ زيرا اين مبادي سه‌گانه نمي‌توانند مانع برتري‌جويي (تفوق)، مغرور شدن (اغترار) و تکبر (استعظام) امت در تعامل با ديگر امت‌ها شود. بنابراين، بر اساس آموزه‌هاي اسلامي، مکارم اخلاقي «حيا»، «جهاد اخلاقي» و «حکمت» را عامل رهايي‌بخش مي‌داند.
کليدواژه‌ها: کنش، عقلانيت، رهايي‌بخشي، امت اسلامي، طه عبدالرحمن.
 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
43
شماره صفحه: 
51