تحليلي بر ابعاد و مؤلفه‌هاي تمدن نوين اسلامي؛ از منظر مقام معظم رهبري

محمد فولادي / دانشيار گروه جامعه‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    fooladi@iki.ac.ir
فاطمه‌السادات حسيني / دانشجوي دكتري تاريخ و تمدن اسلامي دانشگاه آزاد اسلامي واحد قم
دريافت: 07/07/1398 ـ پذيرش: 05/12/1398    hosseini.feteme388@gmail.com

چکيده
فرهنگ و تمدن اسلامى، حاصل تلاش فكري و عملي نخبگان و انديشمندان مسلمان و مفاخر جهان اسلام است كه اينك ما وارث آن هستيم. اين مقاله، با رويكرد نظري و تحليلي‌ و بررسي اسنادي، به واكاوي ابعاد و مؤلفه‌هاي تمدن نوين اسلامي از منظر مقام معظم رهبري مي‌پردازد. براي دستيابى به تمدن اسلامي، فرايندي قابل شناسايى است كه در آن تشكيل نظام اسلامى، دولت اسلامى و امت اسلامى، مقدمة دستيابى به تمدن نوين اسلامى است. بر اساس اين نظريه تمدنى، حركت تكاملى جمهوري اسلامى ايران در گرو «رويکرد تمدني» و محقق‌ساختن الزامات مهم و راهبردهايي است كه شايسته است نحبگان علمي و فكري به تبيين اين انديشه علمي پرداخته، دربارة چگونگى كاربست آن، به پژوهش‌هاي كاربردي مبادرت ورزند. يافته‌هاي پژوهش، حاكي از اين است كه تمدن اسلامي بر دو بُعد «اتقان» و «جامعيت» استوار است. مؤلفة اتقان تمدن اسلامي، توحيدمحوري، فطرت‌محوري، قانون‌مداري، عقلانيت و دانش‌گستري و مؤلفه‌هاي جامعيت آن، بر مؤلفه‌هاي نظام‌سازي و تربيت‌نيروي انساني،‌ عدالت‌خواهي، آزادي‌خواهي و استقلال‌طلبي، ‌آرامان‌گرايي و امت‌سازي مبتني است.
کليدواژه‌ها: تمدن، ابعاد تمدن اسلامي، مؤلفه‌هاي تمدن اسلامي،‌ اتقان، جامعيت، الگوي اسلامي ايراني پيشرفت.