الزامات فرهنگي از منظر رويكرد بازسازي اجتماعي آينده‌گرا؛ در اسناد توسعه جمهوري اسلامي ايران

سال نهم، شماره چهارم، پياپي 36، پاييز 1397

محمدحسن کريمي / استاديار دانشکده علوم تربيتي دانشگاه شيراز     karimivoice@gmail.com
مهدي محمدي / دانشيار دانشکده علوم تربيتي دانشگاه شيراز    m48r52@gmail.com
رحمت‌اله مرزوقي / استاد دانشکده علوم تربيتي دانشگاه شيراز    rmarzoghi@yahoo.com
محمد مزيدي / دانشيار دانشکده علوم تربيتي دانشگاه شيراز    mmazidi52@gmail.com
سيده‌نجمه تقوي‌نسب / دانشجوي دکتري فلسفه تعليم و تربيت دانشگاه شيراز    taghavinasab.n@gmail.com

چکيده

نظريه بازسازي اجتماعي، با رويکرد آينده‌گرايي به دليل در نظر گرفتن تغييرات و تحولات سريع و پيش‌بيني وضعيت آينده مي‌توانند در حل چالش‌هاي آينده فرهنگي مؤثر باشد. آلوين تافلر، از نظريه‌پردازان مطرح در اين حوزه است. او بر اساس واقعيت‌هاي موجود، تحولات آينده جهان را بخصوص در زمينه فرهنگي، توصيف نموده است. در اين پژوهش، با روش تحليل محتواي کيفي، پنج ويژگي فرهنگي مهم جوامع آينده که عبارت بودند از: توسعه روابط فرهنگي در سطح جهاني، توسعه قوميت‌گرايي، رشد ارزش‌ها و معنويات، هويت‌يابي فردي و  نهاد خانواده، به دست آمد. در ادامه، سند چشم‌انداز 1404 و سند توسعه برنامه ششم براساس اين ويژگي‌ها، مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج پژوهش نشان داد که لازم است به توسعه روابط فرهنگي در سطح جهاني، بيشتر توجه گردد. همچنين، انتظار مي‌رود که در تدوين اسناد توسعه جديدتر، به تحولات و چالش‌هاي فرهنگي آينده، توجه بيشتري شود.

کليدواژه‌ها: تافلر، فرهنگ، اسناد توسعه، بازسازي اجتماعي آينده‌گرا.