نظريه هنجاري و الگوي ارتباطي «سلامْ آغاز» در ارتباطات كلامي درون‌فرهنگي اسلامي و مقايسۀ آن با ساير فرهنگ‌ها

سال هشتم، شماره چهارم، پياپي 32، پاييز 1396

مصطفي همداني / دانش‌آموختۀ خارج فقه و فلسفۀ حوزۀ علميۀ قم                                       ma13577ma@gmail.com

دريافت: 09/04/1394 ـ پذيرش: 27/09/1394

چکيده

گشودن باب ارتباط در فرهنگ‌هاي مختلف، داراي الگوهاي متنوعي است که همواره مورد علاقۀ انسان‌شناسان و فرهنگ‌کاوان است. اين پژوهش با روش تحليلي – اسنادي و تتبع در آيات قرآن، تفاسير و نصوص فريقين تلاش نموده است راهبرد اسلامي در آغاز ارتباطات را به‌عنوان يک نظريۀ هنجاري بر حسب مباني معرفتي، اجزاي فراگرد ارتباطي و روش‌هاي انگيزشي تدوين كند. سپس آن را با الگوهاي آغاز ارتباط، در نمونه‌اي تا حد امکان نمايا از فرهنگ‌هاي جهان، که با روش هدفمند انتخاب شده مقايسه کند. نتايج تحقيق، تبيين مباني معرفتي و اجزاي فراگرد ارتباطي «سلامْ آغاز» و الگوي هنجاري آن در آغاز ارتباطات كلامي است. در اين نظريه‌پردازي نشان داده شده است: اولاً، «الگوي ارتباطي سلامْ آغاز» به‌عنوان يک فراگرد ارتباطي کامل (خودبسنده) براي انتشار اسم الهي «سلام» و آثار آن، از امنيت و دوستي و ... است، نه فقط مقدمۀ ارتباط. ثانياً، اين الگو برخلاف تعاريف رايج از ارتباط، در پي اهداف اقناعي صرف نيست. ثالثاً، بديلي در معناي مندرج در پيام اين الگو در ساير فرهنگ‌ها وجود ندارد.

كليدواژه‌ها: نظريۀ هنجاري، ارتباط درون‌فرهنگي، آغاز ارتباط، سلام، ارتباط سلامْ آغاز.