واكاوي فرمان آتش به اختيار در فيلم دوئل؛ رويكرد نشانه ـ معناشناسي

سال هشتم، شماره چهارم، پياپي 32، پاييز 1396

علي عباسي / دانشيار گروه زبان و ادبيات فرانسه دانشگاه شهيد بهشتي

 فاطمه سليماني‌پور / کارشناس ارشد ادبيات نمايشي، دانشگاه صداوسيما                                                                                                                 soleymanipur@ut.ac.ir

دريافت: 14/05/1396 ـ پذيرش: 18/10/1396

چکيده

در شرايط نفوذ نرم دشمن، غفلت متوليان عرصه‌هاي گوناگون، از اولويت‌ها و عدم تمييز ميان مسائل اصلي و فرعي، منجر به آسيب‌هاي گسترده‌اي در سطح ملي و فراملي مي‌گردد. در اين شرايط، که دستگاه‌هاي محاسباتي مسئولان با اختلال مواجهه شده است، تنها راه، اعلانِ وضعيت «آتش به اختيار» است. در اين وضعيت، افسران جوان جنگ نرم، با انجام فعاليت‌هاي خودجوش، جهادي، همراه با منطق، اخلاق و رعايت قانون، از هويت کشور در مقابل هجمة دشمن صيانت مي‌كنند. اين پژوهش، درصدد است با کاربست اصول نشانه – معناشناسي در بررسي فيلمنامة دوئل، به واکاوي مفهوم آتش به اختيار بپردازد. بررسي ساختار روايي فيلم، از جمله پاره‌هاي ابتدايي، مياني و انتهايي فيلم، بيانگر اين است که دوئلِ شکل‌گرفته ميان شخصيت‌هاي فيلم، علاوه بر ايجاد پويايي و زيبايي در ساختار و ايجاد هماهنگي ميان اجزاي روايي اثر، شرايط عيني آتش به اختيار را در مقابل جبهة خيانت به تصور کشيده است و نشان مي‌دهد كه چگونه نيروهاي انقلابي در شرايط غبارآلود فتنه، نيز مي‌توانند براي صيانت از دستاوردهاي کشور خود حرکت نمايند.

کليدواژه‌ها: آتش به اختيار، جنگ نرم، فيلمنامه دوئل، روايت‌شناسي، نشانه- معناشناسي.