جريان شناسي سينماي پس از انقلاب اسلامي ايران

سال هشتم، شماره سوم، پياپي 31، تابستان 1396

نعمت الله کرم اللهي / دانشيار گروه جامعه شناسي، دانشگاه باقرالعلوم عليه السلام                   n.karamollahi@gmail.com

سيدحسين شرف الدين / دانشيار گروه جامعه شناسي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره               sharaf@qabas.net

رفيع الدين اسماعيلي / دکتري فرهنگ و ارتباطات و مدير گروه فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه جامع امام حسين عليه السلام

دريافت: 10/03/1396 ـ پذيرش: 18/07/1396                                                                            Rafi.esmaeili@Yahoo.com

 

چکيده

هر جريان فکري و هنري براي حيات خود، نيازمند استفاده از ابزارهاي فرهنگي ايدئولوژيک است تا عناصر اصلي خود را در ميان مخاطبان خويش دروني سازد. جايگاه جريان هاي غالب و مغلوب نيز به مقدار زيادي وابسته به عملکرد ابزارهاي فرهنگي و مهم تر از آن، برنامه ريزي هاي فرهنگي و اجتماعي است. پس  از گذشت سه دهة پرفراز و نشيب از انقلاب اسلامي ايران، ترسيم جريان هاي سينمايي موجود و ارزيابي آنها، با جريان هنري مطلوب انقلاب اسلامي، مي تواند به درك هنر انقلاب كمك كند. اين پژوهش، با روش تحليل نشانه شناسي جرياني بر آن است که مي توان با بازخواني سينما، بر اساس دو جهان اجتماعي اسلام و سکولار، مبنايي نظري براي تحليل جريان هاي فرهنگي سينما در ايران فراهم آورد. پس از بازخواني سينمايي اين دو جهان، خرده جريانات و فراز و فرودهاي سينماي پس از انقلاب تحليل شده است. در پايان، تلاش شده است با انتخاب فيلم هاي متناسب با هر جريان، تحليلي از آثار شاخص هر جريان در هر دوره فرهنگي ـ سياسي پس از انقلاب اسلامي ارائه شود.

کليدواژه ها: سينما، جريان، انقلاب اسلامي، روشن فکري، جهان هاي اجتماعي.