فراغت و تفريح در انديشة متفكران مسلمان

سال هفتم، شماره دوم، پياپي 26، بهار 1395

سيدحسين شرف الدين / دانشيار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره                            sharaf@qabas.net

دريافت: 30/3/1394 ـ پذيرش: 3/9/1394

چكيده

فراغت اغلب به دو معناي «زمان فارغ از هر نوع وظايف الزامي» و «مجموعه اي از فعاليت ها و اشتغالات سرگرم کننده، تفريحي و تفنني که در اين ظرف زماني كانون توجه قرار مي گيرند»، به کار مي رود. «فراغت» در هر دو معنا، به دليل تنوع ابعاد از زواياي مختلفي مطالعه و بررسي شده يا سزاوار بررسي است. اديان الهي از جمله اسلام به اقتضاي جايگاه ارزشي، ظرفيت هاي آموزه اي، رسالت و مأموريت، به جنبه هاي تجويزي، دستوري و هنجاري آن عطف توجه کرده اند. يکي از مجاري فهم مواضع درون متني اسلام، رجوع به ديدگاه هاي انديشمنداني است که در مقام تشريع و تفسير مواضع دين در نسبت با اين مقوله و احکام مربوط سخن گفته اند. اين نوشتار درصدد است تا با تتبع در آثار و مکتوبات متفکران مسلمان از حوزه هاي مختلف، رئوس کلي اين مواضع را استخراج و دسته بندي کند. روش اين مطالعه در مقام گردآوري اطلاعات، اسنادي و در مقام تحليل يافته ها، تفهمي، تفسيري و اجتهادي است.

کليد واژه ها: فراغت، تفريح، سرگرمي، تفنن، لهو و لعب، کارکرد، کار، اسلام.