بررسي انتقادي مباني فلسفي هرمنوتيك گادامر

سال سوم، شماره چهار، پاييز 1391، ص 67 ـ 85

Ma'rifat-i Farhangi Ejtemaii, Vol. 3. No.4, Fall 2012

سيدحميد ميرخندان (مشکوه)*

چکيده

هرمنوتيک گادامر در ادامه‌دهندة هرمنوتيک هايدگر بوده، در پي شناخت ماهيت فهم و ساختار وجودي آن است، با اين تفاوت كه گادامر در اين مسير، برخلاف هايدگر، به مسائلي چون فهم متون و آثار هنري، تفسير امور تاريخي و روش‌شناسي علوم انساني نيز پرداخت، بي‌آنکه درصدد عرضة روش‌شناسي جديدي دربارة اين علوم باشد. مي‌توان گفت مباحث هرمنوتيک فلسفي گادامر كه با بحث انسان‌شناسي مرتبط است، به‌مثابة يکي از مباحث عمدة فلسفي است.

در اين نوشتار، از ديدگاه‌هاي او دربارة انسان و فهم، انسان و تاريخ و انسان و زبان بحث مي‌شود؛ سپس اين ديدگاه‌ها بر اساس ديدگاه اسلامي نقد خواهد شد. گرچه دو عنوان آخر در مباحث وي در تحليل فهم انساني، يعني عنوان اول مندرج است، ليکن براي امکان بررسي و نقد ديدگاه‌هاي او دربارة تاريخ، فرهنگ و زبان اين تفکيک صورت پذيرفته است.

کليد‌واژه‌ها: فهم، متن، تاريخ، تاريخ مؤثر، سنت، زبان.