TY  - JOUR
    ID  - 5004168
    TI  - حکمرانی اسلامی و انضباط اجتماعی:  رویکردی شبکه‌ای و چندلایه به ارتقای قانون‌پذیری و مقابله با قانون‌گریزی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 13
    LA  - fa
    SN  - 2008-8582
        AU  - Fasihi, Amanollah
      AD  - دکتری - تهران
          AU  - Sharafoddin, Seyyed hosein
      AD  - استاد - گروه جامعه‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
        Y1  - 2027
    PY  - 2027
    VL  - 18
    IS  - 3
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - قانون‌پذیری
KW  - انضباط اجتماعی
KW  - قانون‌گریزی
KW  - حکمرانی اسلامی
KW  - روش استکشافی
KW  - نظارت شبکه‌ای
KW  - الگوی زیست خردمندانه
KW  - خود تنظیمی
    DO  - 10.22034/marefatefarhangi.2026.5004168
    AB  - استمداد از قواعد الزام‌آور برای مهار تضاد منافع، همزاد تاریخ زیست اجتماعی است. مسأله پژوهش حاضر، ناکارآمدی پارادایم‌های مدرن در استقرار نظم پایدار و تقلیل قانون‌پذیری به قراردادی شکننده و مبتنی بر ترس مکانیکی از مجازات است که در غیاب ناظر بیرونی، به بازتولید پنهان قانون‌گریزی می‌انجامد. هدف این مطالعه، استخراج و بازسازی عقلانی دلالت‌های معرفتی اسلام برای ارتقای انضباط اجتماعی و مهار قانون‌گریزی است. این پژوهش بنیادی-کاربردی با رویکردی کیفی و کاربست روش استکشافی شهید صدر و تحلیل مضمون شبکه‌ای، متون فقهی، اخلاقی، فلسفی و اجتماعی را کالبدشکافی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد الگوی اسلامی حاکمیت قانون، رویکردی تک‌عاملی و قهری نیست؛ بلکه بر مدلی علّی-فرآیندی و چهارلایه‌ای استوار است. در این هندسه، با گذار از انقیاد مکانیکی، انضباط بر پایه مراقبت از خویشتن و درهم‌تنیدگی تشریع و تکوین بنا می‌شود. نتیجه‌گیری نهایی مبین آن است که برای استقرار انضباط پایدار، حاکمیت باید به تسهیل‌گری پیشینی ارتقا یابد و با همراه ساختن مردم در عرصه نظارت، ثقل سیاست‌گذاری را از برخورد صرفاً کیفری به تحقق عدالت و مهار فقر ساختاری، توزیع شبکه‌ای کنترل و بیدارسازی پلیس باطنی منتقل سازد تا تمکین به قانون از اجباری هزینه‌بر، به انتخابی خردمندانه و بخشی از «هنر زیستن» تبدیل گردد.
    UR  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5004168
    L1  -     ER  -