مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 04 مبانی انسان‌شناختی اسلامی و دلالت‌های آن در علوم اجتماعی (با تأکید بر حوزه سازمان و مدیریت) 5003695 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003695 FA محمدمهدی نادری قمی استادیار - موسسه آموزشی امام خمینی 0000-0001-6357-8430 Journal Article 2026 02 23 یکی از تفاوت¬های مهم و اساسی علوم اجتماعی اسلامی با علوم اجتماعی رایج و غربی، ابتنای آنها بر مبانی مختلفی همچون مبانی هستی¬شناختی، معرقت¬شناختی، الهیاتی، ارزش¬شناختی و مانند آنها است. این مبانی به منزله ریشه¬های یک درخت تلقی می¬شوند که با تفاوت و تغییر آنها طبعاً ثمره و میوه درخت نیز متفاوت شده و تغییر خواهد کرد. در این بین، مبانی «انسان¬شناختی» از اهمیتی ویژه و خاص برخوردارند. این مبانی در واقع نوع نگاه پژوهش¬گر علوم اجتماعی و تصویر و تصور وی نسبت به انسان را منعکس می¬کند. تصویر و تصور نادرست و غلط از انسان، نتیجه-اش ارائه تحلیل¬های نادرست از رقتارها و کنش¬ها و واکنش¬های او در عرصه علوم اجتماعی، و پیامد آن، تجویزهای نادرست در این حوزه خواهد بود. رجوع به آموزه¬ها و معارف اسلامی می¬تواند ما را به فهم و ترسیم تصویری بهتر و کامل¬تر از حقیقت انسان رهنمون گردد و بستری مناسب را برای تحایل دقیق¬تر پدیده¬های اجتماعی و بهبود تجویزهای حاصل از آن تحلیل¬ها، فراهم نماید.