مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فرهنگی اجتماعی 2008-8582 17 2 2026 05 05 تبیین منطق کنش اجتماعی در چارچوب الگوی فعل ارادی انسان از منظر آیت‌الله جوادی آملی 5003544 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003544 FA مجید مفید بجنوردی دانشجوی دکتری - باقرالعلوم (ع) 0000-0002-0994-8354 قاسم ابراهیمی پور استادیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0001-5896-5532 Journal Article 2025 12 11 کنش اجتماعى به‌عنوان موضوع اصلى علم اجتماعى است که فهم ماهیت پیچیده جامعه معاصر و مواجهة فعالانه با آن، منوط به فهم و تحلیل این پدیده است. از مهمترین مسائل کنش اجتماعى، تبیین منطق کنش اجتماعى، یعنى تبیین فرایند و سازوکار شکل‌گیرى از ابتدا تا وقوع این پدیده و دخالت و چگونگى دخالت عوامل مختلف به‌صورت منطقى و قابل قبول است که این تیبیین، ما را به فهم منطق جهان اجتماعى و عملکرد آن در وضعیتى که جامعه اسلامى در مواجه با نظام پیچیدۀ غربى در نوعى سردرگمی در کنش اجتماعى خویش به‌سر مى‌برد، یارى مى‌رساند؛ ازاینرو، پژوهش حاضر با روش تحلیلى-منطقى براساس الگویى که آیت‌الله جوادى آملى، به‌عنوان حکیم و اندیشمندى جامع میان عقل و نقل ارائه مىکند، تبینى از منطق کنش اجتماعى ارائه مىکند براساس یافته‌هاى پژوهش، کنش اجتماعى همچون فعل ارادى، از سطوح مختلف علمى، گرایشى و کنشى برخوردار است که به‌صورت مترتب بر هم واقع شده و به ساخت جهان اجتماعى مى‌انجامد منطق کنش اجتماعى بر این اساس، شامل مراحل زیر مى‌شود: نظام معنایى، نظام ترجیحات کش اجتماعى، نظام اعتباریات اجتماعى، ابعاد مادى و فناورانه کنش اجتماعى و پیامدهاى کنش اجتماعى.