TY - JOUR ID - 5003517 TI - تخاصمات گفتمانی پیرامون حجاب و هژمونی حجاب عرفی (محدوده 1390-1403) JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 13 LA - fa SN - 2008-8582 AU - aalami, zeinab AD - AU - Hoseinzadeh yazdi, Mahdi AD - استادیار - فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه تهران Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 18 IS - 1 SP - EP - KW - حجاب عرفی KW - حجاب هویتی KW - پویش های مجازی KW - حجاب ستیزی KW - مفصل بندی گفتمانی DO - 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003517 AB - این پژوهش به تحلیل تنازعات گفتمانی پیرامون حجاب در ایران طی دهه نود شمسی می‌پردازد و چگونگی هژمونیک شدن گفتمان «حجاب عرفی» را تبیین می‌کند. پژوهش با استفاده از چارچوب نظری تحلیل گفتمان ارنست لاکلا و شانتال موفه نشان می‌دهد که گفتمان حجاب‌ستیزی از دهه شصت تا نود مسیری تهاجمی‌شونده را طی کرده است. یافته‌ها حاکی از آن است که پویش‌های مجازی متعدد با راهبردهایی نظیر قبح‌زدایی تدریجی، گذار به خشونت و بازتولید روایت مظلومیت، به تهاجمی‌تر شدن این گفتمان منجر شدند. در مقابل، گفتمان حجاب‌گرایی به آسیب شناسی سیاست های حجاب و عفاف در چهار دهه گذشته پرداخت و سه خرده گفتمان کارکردی، غیر حکومتی و هویتی، در این میان شناسایی گردید. نتیجه این تخاصمات، پیروزی هیچ‌یک از گفتمان‌های متخاصم نبود، بلکه هژمونی گفتمان «حجاب عرفی» با دال‌های شناور «حجاب اختیاری»، «زیبایی و مد»، «حیا و عفاف» و «حق فردی پوشش» در گفتار و کردار اجتماعی جامعه ایران تثبیت شد. UR - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003517 L1 - ER -