@article {
author = {aalami, zeinab and Hoseinzadeh yazdi, Mahdi},
title = {تخاصمات گفتمانی پیرامون حجاب و هژمونی حجاب عرفی (محدوده 1390-1403)},
journal = {معرفت فرهنگی اجتماعی 69 ، زمستان 1405},
volume = {18},
number = {1},
pages = {-},
year  = {2027},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8582},
eissn = {2980-8308},
doi = {10.22034/marefatefarhangi.2026.5003517},
abstract = {This study analyzes discursive confrontations surrounding hijab in Iran during the 2010s (the 1390s in the Iranian calendar) and explains the process through which the discourse of “customary hijab” became hegemonic. Drawing on the theoretical framework of discourse analysis developed by Ernesto Laclau and Chantal Mouffe, the research demonstrates that anti-hijab discourse followed an increasingly aggressive trajectory from the 1980s to the 2010s. The findings indicate that numerous virtual campaigns, employing strategies such as gradual normalization, a shift toward violence, and the reproduction of a victimhood narrative, contributed to the radicalization of this discourse.

In contrast, the hijab-supporting discourse focused on diagnosing and critiquing hijab and chastity policies implemented over the past four decades, within which three sub-discourses—functional, non-governmental, and identity-based—were identified. The outcome of these confrontations was not the victory of either competing discourse; rather, the hegemony of the “customary hijab” discourse became stabilized in the social speech and practices of Iranian society through floating signifiers such as “optional hijab,” “beauty and fashion,” “modesty and chastity,” and “the individual right to choose one’s clothing.”},
keywords = {customary hijab, identity hijab, virtual capaigns, anti_hijab discours, discursive articulation, },
title_fa = {تخاصمات گفتمانی پیرامون حجاب و هژمونی حجاب عرفی (محدوده 1390-1403)},
abstract_fa ={این پژوهش به تحلیل تنازعات گفتمانی پیرامون حجاب در ایران طی دهه نود شمسی می‌پردازد و چگونگی هژمونیک شدن گفتمان «حجاب عرفی» را تبیین می‌کند. پژوهش با استفاده از چارچوب نظری تحلیل گفتمان ارنست لاکلا و شانتال موفه نشان می‌دهد که گفتمان حجاب‌ستیزی از دهه شصت تا نود مسیری تهاجمی‌شونده را طی کرده است. یافته‌ها حاکی از آن است که پویش‌های مجازی متعدد با راهبردهایی نظیر قبح‌زدایی تدریجی، گذار به خشونت و بازتولید روایت مظلومیت، به تهاجمی‌تر شدن این گفتمان منجر شدند. در مقابل، گفتمان حجاب‌گرایی به آسیب شناسی سیاست های حجاب و عفاف در چهار دهه گذشته پرداخت و سه خرده گفتمان کارکردی، غیر حکومتی و هویتی، در این میان شناسایی گردید. نتیجه این تخاصمات، پیروزی هیچ‌یک از گفتمان‌های متخاصم نبود، بلکه هژمونی گفتمان «حجاب عرفی» با دال‌های شناور «حجاب اختیاری»، «زیبایی و مد»، «حیا و عفاف» و «حق فردی پوشش» در گفتار و کردار اجتماعی جامعه ایران تثبیت شد.},
keywords_fa = {حجاب عرفی ,حجاب هویتی ,پویش های مجازی ,حجاب ستیزی ,مفصل بندی گفتمانی ,},
url = {https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003517},
eprint = {}
}