TY  - JOUR
ID  - 5003499
TI  - صورت‌بندی‌های جامعه‌شناسی سیاسی بر پایه اسلام و سکولاریسم
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 13
LA  - fa
SN  - 2008-8582
AU  - Norouzi Farani, Mohammad javad
AD  - استاد - گروه علوم سیاسی - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
Y1  - 2027
PY  - 2027
VL  - 18
IS  - 1
SP  - 
EP  - 
KW  - جامعه‌شناسی سیاسی اسلامی
KW  - سکولاریسم
KW  - عقلانیت فطری
KW  - تمدن نوین اسلامی
DO  - 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003499
AB  - این مقاله با هدف بررسی امکان‌پذیری و ضرورت تدوین جامعه‌شناسی سیاسی اسلامی در برابر الگوهای سکولار غربی نوشته شده است. نویسنده با نقد ادعای جهان‌شمولی جامعه‌شناسی سیاسی متعارف، نشان می‌دهد که نظریه‌های غربی (از جمله دورکیمی، وبری، مارکسیستی و پست‌مدرن) به دلیل غفلت از مؤلفه‌های فرهنگی، دینی و تاریخی جوامع اسلامی، در تحلیل پدیده‌هایی مانند انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ناکارآمد هستند. مقاله با طرح سه دیدگاه اصلی—جهان‌شمولگرایی، زمینه‌گرایی، و رویکرد وحدت در عین تکثر مبتنی بر عقلانیت فطری اسلامی—چارچوب نظری جدیدی ارائه می‌دهد که بر پایه هستی‌شناسی توحیدی، انسان‌شناسی فطرتمحور و معرفت‌شناسی ترکیبی (عقل، وحی، تجربه) استوار است. در نهایت، با مقایسه نظام‌مند دو گفتمان سکولار و اسلامی در محورهای پنجگانه «جامعه تراز»، مبانی، روش‌شناسی، غایات و زیست‌بوم فرهنگی، نتیجه می‌گیرد که تدوین جامعه‌شناسی سیاسی بومی و اسلامی نه تنها ضروری است، بلکه می‌تواند به عنوان دانشی راهبردی در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی عمل کند.
واژگان کلیدی: جامعه‌شناسی سیاسی اسلامی، سکولاریسم، عقلانیت فطری، تمدن نوین اسلامی، پارادایم جامعه شناختی سیاسی غربی
UR  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003499
L1  - ER  -