TY - JOUR ID - 5003457 TI - انگاره‌های جنسیتی معناساز در تلقی مردان از آموزش زنان در افغانستان (مطالعة موردی مزارشریف) JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 13 LA - fa SN - 2008-8582 AU - Moshfeq, Zahra AD - AU - Zarean, Mansoreh AD - استادیار AU - Barzegar, Khadijeh AD - دکتری Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 3 SP - 95 EP - 118 KW - انگاره‌های جنسیتی KW - ‌آموزش KW - زنان KW - نظم جنسیتی KW - افغانستان KW - مردان DO - 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003457 AB - موضوع پژوهش حاضر آموزش رسمی زنان در افغانستان و مسئلة آن، انگاره‌های جنسیتی معناساز در تلقی مردان از آموزش رسمی زنان در افغانستان است. با وجود تحولات اجتماعی و مدرنیته، آموزش زنان در جوامع سنتی مانند افغانستان به دلایل مختلف اجتماعی، فرهنگی، دینی، سیاسی و اقتصادی یکی از مؤلفه‌های مهم در مطالعات و پژوهش‌های حوزة زنان و خانواده است. پژوهش با رویکرد کیفی از نوع تحلیل محتوا و با استفاده از مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با مردان (مجرد و متأهل) 20ـ60 ساله ساکن مزارشریف گردآوری داده‌ها انجام شده است. پس از پیاده‌سازی مصاحبه‌ها، بیش از 310 کد باز به‌دست آمد، بازنگری در کدهای باز به 120 کد اولیه، 16 کد ثانویه و در نهایت 4 کد محوری منجر شد. «پیوند هویت زنانه با شایستگی‌های خانه‌داری»، «دغدغة نظم اخلاقی و دینی جنسیت‌محور»، «استمرار اقتدار مردانه در سایة محدودیت و محرومیت زنانه» و «توانمندی زنان تحصیل‌کرده در میانة تهدید و تحسین» کدهای محوری پژوهش هستند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آموزش زنان در گفتمان مردان مورد مطالعه، ماهیتی دوگانه و تنش‌آمیز دارد؛ به این معنا که آموزش زنان به‌مثابة یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر و هم‌راستا با نیازهای جامعة مدرن تلقی می‌شود و هم‌زمان به‌عنوان تهدیدکنندة نظم جنسیتی مسلط و مردانگی هژمونیک ادراک می‌شود. UR - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003457 L1 - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/5003457-1788604847.pdf ER -