TY  - JOUR
ID  - 5003386
TI  - واکاوی انتقادی مفهوم «فرهنگ» در منظومۀ فکری تری ایگلتون
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 13
LA  - fa
SN  - 2008-8582
AU  - Fathi, Ali
AD  - دانشیار - گروه فلسفه پردیس فارابی دانشگاه تهران
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 17
IS  - 1
SP  - 7
EP  - 28
KW  - فرهنگ
KW  - تری ایگلتون
KW  - ایدئولوژی
KW  - نقد مارکسیستی
KW  - ماتریالیسم تاریخی
KW  - صنعت فرهنگ
KW  - جهانی ‌شدن
DO  - 10.22034/marefatefarhangi.2025.5003386
AB  - در مباحث نظری معاصر، «فرهنگ» مفهومی ساده و یکدست نیست، بلکه مجموعه‌ای چندلایه، مناقشه‌برانگیز و سیالی از معانی است که از هنر و ادبیات تا عرصه‌های ایدئولوژی و سیاست را دربر می‌گیرد. تری ایگلتون، نظریه‌پرداز شاخص در سنت مارکسیستی و نقد فرهنگی، می‌کوشد نقاب از چهرۀ ایدئولوژیکی این مفهوم بردارد. از منظر او، فرهنگ قلمرویی خنثی و مستقل نیست، بلکه در پیوند با مناسبات قدرت، تضادهای اجتماعی و سازوکارهای سلطه بازتولید می‌شود. این پژوهش با روش تحلیلی ـ تفسیری در سه گام سامان یافته است: تبارشناسی تاریخی و مفهومی فرهنگ در اندیشۀ ایگلتون؛ تحلیل نسبت فرهنگ با ایدئولوژی و منطق سرمایه‌داری؛ و سنجش انتقادی دستگاه نظری وی. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه ایگلتون در نقد کالایی‌ شدن و جهانی‌سازی فرهنگ کامیاب است، اما وفاداری او به ماتریالیسم تاریخی و فروکاستن فرهنگ به امر ایدئولوژیک، موجب غفلت از ابعاد اخلاقی و معنوی آن شده است. نوشتار حاضر ضمن بهره‌گیری از ظرفیت‌های انتقادی ایگلتون، بر ضرورت بازاندیشی در نسبت فرهنگ، ایدئولوژی و معنا برای برون‌رفت از بحران معنای معاصر تأکید می‌کند.
UR  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003386
L1  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/5003386-1781503651.pdf
ER  -