مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فرهنگی اجتماعی 2008-8582 17 3 2026 09 06 جایگاه فقه در تولید علوم انسانی اسلامی 5003379 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003379 FA محمدباقر ربانی دکتری - اندیشه معاصر مسلمین جامعه المصطفی العالمیه 0009-0000-8712-0344 Journal Article 2025 12 07 تولید علوم انسانی اسلامی از مباحث مهم وکلید درحوزه علوم انسانی و علوم اجتماعی به شمار می رود. در این زمینه دانشمندان و فرهیختگان متعددی به مطالعه و تحقیق پرداخته اند. برخی از اندیشمندان به مبانی علوم انسانی اسلامی پرداخته و در این زمینه به تفاوت های مبانی علوم انسانی اسلامی و علوم انسانی مدرن وغربی مطالبی مطرح نموده اند . در این نوشتار ما در صدد بیان این مبانی و اصول اساسی نیستیم بلکه در رابطه با فقه و هنجارهای فقهی و ارتباط آن با علوم انسانی اسلامی مطالبی اشاره خواهد شد. سوال اصلی این نوشتار بر این استوار است که فقه از انجا که به تبیین هنجارها می پردازد و جنبه تجویزی دارد، آیا در تولید علوم انسانی اسلامی نقش دارد؟، در صورت مثبت بودن پاسخ این پرسش، جایگاه و نقش فقه در تولید علوم انسانی چگونه است؟ بعد از بیان مقدمات بحث، بر این باوریم که برای تولید علوم انسانی اسلامی به سه ضلع، علوم انسانی معاصر، توجه به زیست بوم و منطقه جغرافیا و دانش فقه، نیازمندیم و در این تحقیق با روش توصیفی- کتابخانه ای به بیان جایگاه فقه در تولید علوم انسانی اسلامی اشاره خواهد شد.