@article {
author = {, Shahla and Abyar, Zahra},
title = {تحلیل گفتمان وقفنامه های زنان عصر صفوی: بازخوانی نقش مذهبی-اجتماعی زنان در گفتمان تشیع صفوی},
journal = {معرفت فرهنگی اجتماعی 71 ، تابستان 1406},
volume = {18},
number = {3},
pages = {-},
year  = {2027},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8582},
eissn = {2980-8308},
doi = {10.22034/marefatefarhangi.2026.5003332},
abstract = {},
keywords = {},
title_fa = {تحلیل گفتمان وقفنامه های زنان عصر صفوی: بازخوانی نقش مذهبی-اجتماعی زنان در گفتمان تشیع صفوی},
abstract_fa ={این پژوهش با به‌کارگیری چارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی و با استناد به مجموعه‌ای از وقف نامه‌های زنان دوره صفوی، به بررسی ساختارهای گفتمانی پنهان در پراتیک (کنش اجتماعی تکرار شده و نهادینه تاریخی) وقف می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این اسناد، در فراسوی کارکرد حقوقی و اقتصادی ظاهری، به‌مثابه میدان پیچیده‌ای از تقابل گفتمان‌های مسلط و مقاومت عمل می‌کنند. سه گفتمان کلیدی در این تحلیل شناسایی‌شده است: نخست، گفتمان مذهبی تشیع امامی که با تکیه‌بر مفاهیمی چون «تقرب اخروی» و «انفاق فی سبیل الله»، وقف را به عملی عبادی-سیاسی تبدیل می‌کند؛ دوم، گفتمان سیاسی صفوی که از رهگذر ترویج شعائر حسینی، به مشروعیت بخشی حکومت می‌پردازد؛ و سوم، گفتمان کنشگری زنانه که با بهره‌گیری استراتژیک از فضای گفتمانی موجود، به بازتعریف عاملیت اجتماعی-اقتصادی زنان در چهارچوب ساختارهای مردسالارانه می‌انجامد. این پژوهش با تحلیل نشانه‌شناختی متون و قراردادن آن‌ها در بافت تاریخی-ایدئولوژیک عصر صفوی، نشان می‌دهد که زنان نه‌تنها دریافت‌کنندگان منفعل گفتمان‌های مسلط بلکه کنشگرانی فعال در بازتولید و مقاومت در برابر این گفتمان‌ها بوده‌اند. از رهگذر سازوکار وقف، آنان هم‌زمان به تثبیت گفتمان رسمی کمک می‌کردند و هم فضاهایی برای اعمال قدرت و بازتعریف هویت خویش می‌آفریدند.},
keywords_fa = {وقف نامه‌های زنان ,تحلیل گفتمان انتقادی ,تاریخ اجتماعی زنان ,عاملیت مذهبی اجتماعی زنان ,تشیع صفوی ,نهاد وقف ,پراتیک مذهبی و فرهنگی ,},
url = {https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003332},
eprint = {}
}