TY - JOUR ID - 5003316 TI - تحلیل تطبیقی بحران هویت از منظر قرآن کریم و رویکرد روانی-اجتماعی اریکسون JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 13 LA - fa SN - 2008-8582 AU - Moslehi, Javad AD - دکتری - جامعه المصطفی العالمیه(ص) AU - , AD - Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 18 IS - 3 SP - EP - KW - هویت فطری KW - اریک اریکسون KW - قرآن کریم KW - بحران هویت KW - رویکرد روانی اجتماعی KW - تحلیل مفهومی تطبیقی DO - 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003316 AB - چکیده تبیین ماهیت بحران هویت، عرصه‌ای چالش‌برانگیز میان روان‌شناسی مدرن و انسان‌شناسی دینی است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی انتقادی و ارائه مدلی تلفیقی، به مقایسه دو الگوی به ظاهر متعارض می‌پردازد: رویکرد روانی-اجتماعی (با محوریت نظریه اریکسون) که بحران را فرصتی رشدی برای ساختن هویت می‌داند و رویکرد قرآنی که آن را وضعیتی آسیب‌شناختی و معلولِ نسیان فطرت تلقی می‌کند. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی از نوع تحلیل مفهومی تطبیقی است. بدین منظور، متون کلیدی هر دو حوزه (آثار اریکسون و آیات مرتبط با فطرت و نسیان) مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تعارض موجود، ناشی از تفاوت در سطوح تحلیل است؛ الگوی روانی-اجتماعی توصیفی پدیدارشناختی از فرآیند هویت‌یابی ارائه می‌دهد، در حالی که الگوی قرآنی تبیینی وجودی-متافیزیکی از حقیقت هویت دارد. نوآوری این پژوهش در طرح فرضیه تظاهر روان‌شناختی است؛ بدین معنا که سردرگمی نقش در نظریه اریکسون، می‌تواند نمودِ روان‌شناختی و بالینیِ همان غفلت از فطرت در نگاه قرآنی باشد. بر این اساس، دو الگو نه تنها متعارض نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند؛ به گونه‌ای که مدیریت صحیح فرآیند روان‌شناختی هویت‌یابی، می‌تواند بستری کارآمد برای سفر معنوی بازکشف هویت فطری فراهم آورد. UR - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5003316 L1 - ER -