مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 ضرورت به‌کارگیری روش اجتهاد در عرصه اسلامی‌سازی علوم انسانی با تأکید بر اندیشه‌های آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی 5003240 10.22034/marefatefarhangi.2026.5003240 FA محمدرضا اسدی عضو هیئت علمی - ادیان و عرفان مؤسسه امام خمینی(ره) 0009-0006-0333-2803 Journal Article 2025 12 23 The humanities, as a set of sciences that deal with the understanding of "man" and the description, explanation and interpretation of his individual and social states, circumstances and actions and their effects, deserve a lot of attention because they lead to the orientation of human actions and passions. However, since the West is the main origin of these sciences, the risk of their non-compliance with the teachings of Islam and negative effects on Islamic culture is serious. The field of Islamization of the humanities is a field for adapting the foundations, goals and sources of these sciences to Islam and reproducing them based on the Islamic worldview so that they are consistent with the culture, civilization and needs of the Islamic society. The main goal of this scientific research is to create an epistemological system so that these sciences are based on the Quran, tradition, reason and experience instead of relying on secular and liberal Western foundations. Now the question arises: what method should be used to refer to authentic Islamic sources and to correctly infer and present the Islamic view, and is it necessary to use the method of ijtihad for this? The preceding article uses an analytical method to find a scientific answer to this question, and through the necessary examination, analysis, and explanation, it is necessary to prove the use of the method of ijtihad in this field. علوم انسانی به¬عنوان مجموعه علومی که به شناخت انسان و توصیف، تبیین و تفسیر حالات، شؤون و کنش‌های فردی و اجتماعی او و آثارشان می¬پردازند، ازآن¬رو که جهت¬بخشی به افعال و انفعالات انسانی را در پی دارد، شایستة توجه فراوان¬اند. اما ازآنجاکه غرب خاستگاه اصلی این علوم است، خطر عدم انطباق محتوای آنها با تعالیم اسلام و تأثیرات منفی بر فرهنگ اسلامی جدی می¬نماید. عرصة اسلامی¬سازی علوم انسانی، میدانی برای منطبق ساختن مبانی، اهداف و منابع این علوم با اسلام و بازتولید آنها بر اساس جهان‌بینی اسلامی است تا محتوای آنها با فرهنگ، تمدن و نیازهای جامعه ¬اسلامی هم‌خوانی پیدا کند. هدف اصلی در این تلاش علمی، ایجاد نظام معرفتی جدیدی است تا این علوم به جای تکیه بر مبانی سکولار و لیبرال غربی، بر پایه قرآن، سنت، عقل و تجربه بنا شوند. اکنون این پرسش مطرح می¬شود که چه روشی برای رجوع به منابع اصیل اسلامی و استنباط و ارائة صحیح نظر اسلام باید به کار گرفته شود و آیا استفاده از روش اجتهاد برای این امر ضروری است؟ مقالة پیش¬رو با روش تحلیلی در پی یافتن پاسخ علمی به این پرسش برآمده و ضرورت استفاده از روش اجتهاد در این عرصه را اثبات می¬کند.