TY - JOUR ID - 5002967 TI - بازخوانی و بررسی انتقادی تحلیل جامعه‌شناختی طه حسین از انقلاب سال ۳۵ ق. JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 13 LA - fa SN - 2008-8582 AU - ZAKI, ABDULLAH AD - دکتری - موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) AU - Ebrahimi pour, Ghasem AD - استادیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - 93 EP - 114 KW - طه حسین KW - قتل عثمان KW - جامعه‌شناسی انقلاب KW - جامعه‌شناسی تاریخی DO - 10.22034/marefatefarhangi.2025.5002967 AB - انقلاب سال ۳۵ هجری که به قتل عثمان‌بن‌عفان منجر شد، یکی از مقاطع پیچیده و تأثیرگذار در تاریخ اسلام به‌شمار می‌رود. جهان اسلام پس از این انقلاب دچار آسیب‌ها و فتنه‌های پرشماری شد. طه حسین، شاگرد دورکیم و اندیشمند نوگرای مصری،‌ در آثار خود با رویکرد جامعه‌شناختی به این مقطع از تاریخ اسلام پرداخته است. در این نوشتار با بهره‌گیری از روش‌ تحلیلی، ضمن بیان مبانی روشی و بازخوانی ابعاد تبیینی نظریۀ طه حسین،‌ به بررسی ـ تحلیلی ـ انتقادی مبانی روش‌شناختی آن پرداخته شده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که آیا تحلیل طه حسین با وجود عمق جامعه‌شناختی، قادر به تبیین کامل این رویداد پیچیدۀ تاریخی بوده است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این تحلیل نظری به دلیل برخی کاستی‌های جدی روش‌شناختی و مبنایی نتوانسته تبیین کاملی از این واقعه ارائه دهد. تحلیل طه حسین اگرچه در شناسایی زمینه‌ها و علل فراهم‌آور موفق بوده، اما در تبیین علل فاعلی و کنش‌های آگاهانه بازیگران بر اساس جهان‌‌بینی اسلامی ناتوان است. UR - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5002967 L1 - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/5002967-1781503803.pdf ER -