TY  - JOUR
ID  - 5002940
TI  - بازخوانی مبانی علم دینی در اندیشه آیت‌اللّه مصباح یزدی و پیامدهای آن در تکوین علوم انسانی اسلامی
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 13
LA  - fa
SN  - 2008-8582
AU  - Zohre Kashani, Ali Akbar
AD  - 
Y1  - 2027
PY  - 2027
VL  - 18
IS  - 1
SP  - 
EP  - 
KW  - علم دینی؛ آیت‌الله مصباح یزدی؛ مبانی فلسفی؛ معرفت‌شناسی اسلامی؛ اسلامی‌سازی علوم انسانی؛ تمدن اسلامی
DO  - 10.22034/marefatefarhangi.2026.5002940
AB  - یکی از مباحث بنیادین در حوزه علوم انسانی اسلامی، مسئله امکان، چیستی و روش تحقق علم دینی است. آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی از جمله اندیشمندان معاصر است که با رویکردی فلسفی‌ـ‌کلامی، نظریه‌ای منسجم در این زمینه عرضه کرده است. وی بر آن است که علوم انسانی غربی بر پیش‌فرض‌های مادی‌گرایانه، سکولار و اومانیستی استوارند و ازاین‌رو نمی‌توانند بدون بازنگری بنیادین در مبانی‌شان، پاسخ‌گوی نیازهای جامعه اسلامی باشند. بر اساس دیدگاه وی، اسلامی‌سازی علوم انسانی صرفاً به معنای افزودن گزاره‌های دینی به چارچوب علوم موجود نیست، بلکه نیازمند بازسازی کامل نظام مفهومی، مبانی معرفت‌‌‌شناختی و غایات علمی بر اساس جهان‌بینی توحیدی است. در این مقاله، با روشی تحلیلی‌ـ‌انتقادی، مبانی فلسفی نظریه علم دینی آیت‌الله مصباح یزدی شامل مبانی هستی‌‌‌شناختی، معرفت‌‌‌شناختی و انسان‌‌‌شناختی بررسی و تحلیل می‌شود. همچنین نقش عقل، تجربه و وحی در فرایند تولید علم دینی و نسبت آن با روش‌شناسی علوم انسانی مدرن مورد واکاوی قرار می‌گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظریه وی واجد ظرفیت تأسیس چارچوبی بدیل برای علوم انسانی اسلامی است که می‌تواند هم نقد مبانی سکولار را سامان دهد و هم به تولید نظام معرفتی نوین منجر شود. این تحلیل می‌تواند افق‌های تازه‌ای در روند تحول علوم انسانی و تحقق تمدن نوین اسلامی بگشاید.
UR  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5002940
L1  - ER  -