مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 بررسی دیدگاه سامی‌النشار دربارهٔ نقش مسلمانان در تولید دانش‌های اسلامی 5002602 FA احمدعلی واحدی زاده 123456789 Journal Article 2025 09 03 This study examines the role of Muslims in the production of Islamic sciences with a focus on the views of Dr. Sami Al-Nashar, a prominent Arab scholar. The central research question is to what extent he considers Muslims to have been influential in the foundation of various sciences. The research method is descriptive-analytical, based on written sources and historical documents. The findings indicate that Al-Nashar regards Muslims not merely as transmitters of earlier knowledge, but as founders of numerous disciplines such as jurisprudence, principles of jurisprudence, exegesis, Hadith studies, grammar, historiography, philosophy, politics, medicine, astronomy, and chemistry. According to him, Muslim scholarly efforts led to the systematic formation of these sciences, which in turn laid the foundations of Islamic civilization. The results further demonstrate that Al-Nashar’s views are, in many cases, consistent with historical evidence and reliable texts. The significance of this study lies in its dual approach: on the one hand, it critiques reductionist Western perspectives that portray Muslims solely as mediators of knowledge transfer, and on the other hand, it highlights the civilizational capacity of Islam in producing knowledge. Ultimately, this research clarifies the true position of Muslims in the history of science and civilization and presents Al-Nashar’s interpretation as a valid and credible scholarly account. این پژوهش به بررسی نقش مسلمانان در تولید دانش‌های اسلامی با تمرکز بر دیدگاه دکتر سامی النشار، اندیشمند عرب، می‌پردازد. پرسش اصلی تحقیق این است که او تا چه اندازه مسلمانان را در بنیان‌گذاری علوم مؤثر می‌داند. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر منابع مکتوب و اسناد تاریخی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که النشار مسلمانان را نه صرفاً ناقلان علوم پیشین، بلکه بنیان‌گذاران رشته‌های متعددی همچون فقه، اصول، تفسیر، حدیث، نحو، تاریخ‌نگاری، فلسفه، سیاست، پزشکی، نجوم و شیمی می‌داند. به باور او، تلاش علمی مسلمانان موجب شد این علوم به‌صورت نظام‌مند شکل گیرند و پایه‌های تمدن اسلامی را تشکیل دهند. نتایج تحقیق همچنین نشان می‌دهد که دیدگاه‌های النشار در بسیاری موارد با شواهد تاریخی و متون معتبر هماهنگ است. اهمیت این پژوهش در آن است که ضمن بازخوانی سهم واقعی مسلمانان در تولید علوم، از یک سو به نقد دیدگاه‌های تقلیل‌گرایانه غربی که مسلمانان را صرفاً واسطه انتقال معرفت می‌دانند، می‌پردازد و از سوی دیگر ظرفیت تمدنی اسلام در تولید دانش را برجسته می‌سازد. این تحقیق در نهایت جایگاه واقعی مسلمانان را در تاریخ علم و تمدن روشن ساخته و دیدگاه النشار را به عنوان یک قرائت علمی معتبر و قابل‌اعتنا معرفی می‌کند.